tamadresinegeldin tamadresi.net.tc t�rkiyenin en b�y�k blogu video haberler video izle full filmler biyografiler din futbol tak�m tarih�eleri fenerbah�e galatasaray be�ikta� trabzonspor mardin spor kayserispor g�zel s�zler akp akparti chp adana b�y�k

MARD�N HAKKINDA HER�EY

18/8/2008"

MARD�N HAKKINDA HER�EY

Mardin, mimari, etnografik, arkeolojik, tarihi ve görsel de�erleri ile zaman�n durdu�u izlenimini veren Güneydo�unun �iirsel kentlerinden biridir. Mardin'de, farkl� dini inan��lar paralelinde, sanatsal aç�dan da tarihi de�eri olan camiler, türbeler, kiliseler, manast�r ve benzeri dini eserler bar�nd�rmaktad�r. Mardin, �pek Yolu güzergah�nda olup, 5 han ve kervansaray mevcuttur.
�LG� ÇEK�C� YERLER:

MÜZELER : Mardin Müzesi

ÖRENYERLERi :
Antik Kentler : Dara Harabeleri
Kaleler : Mardin Kalesi, Dara Kalesi
Ma�aralar : Mardin G�zzelin Ma�aras� (�plik Dokuma), Midyat Linveyri �ifa Ma�aras�, Mardin �akolin ve Firiye, Midyat Kefilsannur, Midyat �enköy Kefilmelep, Kefilmardin, Midyat Hapisnas, Midyat T�nat, Savur K�ll�t, K�z�ltepe Hanika ve Salah, Nusaybin Hessinmeryem ve Sercahan, Maz�da�� Gümü�yuva ve Avr�han, Derik Derinsu, D�rk�p, Haramiye Ma�aralar� Mardindeki ma�aralard�r.
Sit Alanlar� : Sit alan� olu�u itibariyle Mardin'in dünyada apayr� bir yere sahip oldu�unu bilen ve bu u�urda çok de�erli çal��malar yapan bilim adamlar�n�n haz�rlad�� konuya ili�kin raporlar dikkat çekicidir. Kültür ve Turizm Bakanl�� Ta��nmaz Kültür ve Tabiat Varl�klar� Yüksek Kurulu'nun 29-30-31 May�s 1985 y�l�nda ald�� 1425 no'lu karara göre Mardin il merkezinde bulunan, gayrimenkullerin 1979-1984 y�llar�ndaki kararlar� ortak bir mutabakata ba�lam��t�r. 2863 say�l� Kanun uyar�nca Korunmas� Gerekli Ta� Kültür Varl�klar� olarak tescil kay�tlar�n�n devam� sa�lanm��t�r.
Mardin müzesi yetkililerinden edindi�imiz envantere göre memleketimizde kay�tlara geçen sit alanlar� �unlard�r :
Evler; Diyarbak�r Düzce Kap� Mahallesinde 18 ev, Çabuk Mahallesinde 2 ev, �ar Mahallesinde 37 ev, Medrese Mahallesinde 18 ev, Gül Mahallesinde 53 ev, Eminettin Mahallesinde 5 ev, �ehidiye Mahallesinde 46 ev, Savur Kap� Mahallesinde 24 ev, Teker Mahallesinde 21 ev, Ulucami Mahallesinde 25 ev, Yeni Kap� Mahallesinde 6 ev, Latifiye Mahallesinde 14 ev, Necmettin Mahallesinde 11 ev, Resmi Binalar; Meslek Lisesi, PTT Binas� ( Medrese Mahallesi), 3-Hal� Sanayi Okulu, Hükümet Kona��, Jandarma Komutanl��, Gazipa�a �lkö�retim Okulu, Ticaret Lisesi, Halk E�itim Merkezi (Necmettin Mahallesi) Gençlik Ve Kültür Merkezi (D.Bak�r Kap� Mahallesi), �l Jandarma Alay Komutanl�� Askeri Gazinosu, �l Jandarma Alay Komutanl�� Askeri Ko�u�u,
Zaviyeler; S�tra Zaviye ( Medrese Mahallesi), Hamza �sapir Zaviyesi, Cihangir Bey Zaviyesi, Tekke (Gül Mahallesi),Kervan Saray (l.Cadde), ��yeri (1. Cadde),Emir Hamam� (l.Cadde), S�tra Zaviye Hamam� (Gül Mahallesi), Ulucami Hamam�, Yenikap� Hamam� Kal�nt�s�,
Türbeler; �eyh Hamit Türbeleri, �eyh �mameddin Türbeleri, �eyh Salih Türbesi, Sultan �ey Türbesi
Çe�meler; Ay�ncevz (Çe�mesi), Ay�n Tokmak (Çe�mesi), S�ncar Çe�mesi, Cabi Çe�mesi, Saray Çe�mesi, Yakudiye Çe�mesi, Cevheriye Çe�mesi,
Çar��lar; Revakl� Çar��, Attarlar Çar��s�, Kayseriye Bedesteni, Çar�klar Çar��s�, Marangozlar Çar��s�,
A�açlar; 2 Ç�nar A�ac� Findevs Kö�kü Bahçesinde, 5 Zeytin A�ac� Deyrülzafaran Manast�r� Bahçesinde
Kale Suru, Tap�naklar, Havralar
Kiliseler: Mor Petrus ve Pavlus Kilisesi (Medrese Mahallesi), Mor �liyo Kilisesi, Mor Behnan (K�rklar) Kilisesi ve Mor Yusuf Kilisesi (�ar Mahallesinde), K�rm�z� Kilise, Protestan Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi ve Patrikhane (Cumhuriyet Meydan�), Mor Mihail Kilisesi, Mor H�rm�s Kilisesi, Surpkevork (Mor C�rc�s) Kilisesi, Mor Barsavmo Kilisesi, Mar �umune, Deyrulzafaran Manast�r�, Mor Efram Manast�r� (Diyarbak�r Düzce Kap� Mahallesi)
Medreseler; Emineddin Medresesi, Zinciriye Medresesi, Alt�nbo�a Medresesi, Hatuniye Medresesi, �ehidiye Medresesi, �eyh Sultan Medresesi, Sultan Kas�m Medresesi, Marufiye Medresesi,
Camiler; Ulu Camii, Melik Mahmut Camii (Bab-� Sor), Latifiye (Abdullatif) Camii, Reyhaniye Camii, Necmettin (Maristan) Camii (Necmettin Mahallesi), Nizamettin Begaz Camii (Diyarbak�r Düzce Kap� Mahallesi), Eminettin Camii, �eyh Muhammed Ezzanar Camii, Melik Mansur Mescidi (Gül Mahallesi), Pamuk Camii, �eyh Zebur Camii, Sultan Hamza-i Kebir Camii, �eyh �aran Mescidi, Molla Hari Süleymanpa�a Camii, Tekiye Camii, �eyh Kas�m Halveti Mescit ve Türbesi, �eyh Mansur Camii (Yal�m Beldesi), Cami-ül Asfar, Muhammed �eybullah Camii, �eyh Yusuf Camii, �eyh Abdulaziz Arap Camii, Kale Camii, H�z�r Camii, Kuseyri Camii, �eyh Çabuk Camii, Kas�m Ömer Halife Camii.
Midyat : Mardin gibi bir müze kent olan Midyat, Mardin'den yakla��k 1.5 saat uzakl�kta yer al�r. Mardin'e benzer evlerin, ta� konaklar�n, kemerli geçitlerin, minare gibi yükselen çan kuleleriyle Süryani kiliselerinin bulundu�u Midyat, bir ortaça� kentini and�rmaktad�r. Bölgeyi Süryanilerin yava� yava� terk etmesi ve göç almas�yla �ehir merkezi 2 km ötedeki Estel'e kaym��t�r. Telkari diye bilinen ta� i�çili�inin en güzel örnekleri Midyat'tad�r
Camiler : Cevat Pa�a Camii, Ulu Camii, H. Abdurrahman Camii
Manast�rlar : Deyr-Ül Umur Manast�r�, Mor Gabr�el Manast�r� (Deyrul Umur),
Kiliseler : Mort Smuni Kilisesi, Mor Barsavmo Kilisesi, Mor Aksanoya Kilisesi,
Mor Sarbel Kilisesi, Protestan Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi, Mor Abraham Kilisesi,
Meryem Ana Kilisesi (An�tl� köyünde), Hah Katedrali (Mor Sobo Kilisesi), Hah Harabeler-i

ÖNEMLi GÜNLER :

Mahalli Kutlama Günleri : Nusaybin G�rnavas Anma Gecesi Mardin
Ekim'in 2. Haftas� (Sal� Gecesi)
Bahar�n Uyan�� Mardin May�s'�n �lk Haftas�
Mahalli Dü�ünler Mardin Haziran,Temmuz, A�ustos, Eylül
�enlikler : �enlikler, K�r Gezintileri ve Seyranlar Nisan May�s Her Hafta Çar�amba Günleri
Kurtulu� Günleri : Mardin'in Kurtulu�u Mardin-Merkez 21 Kas�m

Yüz Ölçümü: 12.760 km²
Nüfusu: 705.098
�l Trafik No.: 47
Alan Kodu: 0482
�lçeleri:
Mardin (merkez)
Dargeçit
Derik
K�z�ltepe
Maz�da��
Midyat
Nusaybin
Ömerli
Savur
Ye�illi

Devam Et 0 Yorum

Mardin Cami Ve Mescitleri

18/8/2008"

Mardin Cami ve Mescitleri

Kale Camisi (Merkez)

Mardin Kalesi giri� koridorunun do�usunda bulunana Kale Camisi’nin yap�m tarihi kitabesi olmad��ndan kesinlik kazanamam��t�r. Bununla beraber yap� üslubu, Akkoyunlu dönemi mimari üslubuna yak�nl�k göstermektedir. Bu yüzden de XII.yüzy�lda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Cami düzgün kesme ta�tan yap�lm�� olup, harap bir durumda olmas�na ra�men yine de mimari yap�s� hakk�nda bilgi vermektedir. Duvarlar�n�n büyük bir k�sm�n�n iç dolgular� ortaya ç�km��t�r. Cami kare planl� olup, üzeri kubbe ile örtülüdür. Bat�s�nda da üç bölümlü çapraz tonozlu bir mekân bulunmaktad�r.

Bugün caminin yaln�zca söveli kap�s� iyi bir durumda olup, bu bölüme dar bir koridorla girilmektedir. �badet mekân� do�uda bir, güneyde de iki pencere ile ayd�nlat�lm��t�r. Caminin güneyindeki iki pencere aras�na sivri kemerli mihrap ni�i yerle�tirilmi�tir.

H�z�r Camisi (Merkez)

Mardin’in do�usunda bulunan bu cami oldukça harap bir durumda olmas�na ra�men yap� üslubundan XII.yüzy�lda, Artuklular zaman�nda yap�ld�� anla��lmaktad�r.

Kesme ta�tan kareye yak�n planl� olan caminin yaln�zca minare kaidesi ve ibadet mekân�n�n duvarlar�ndan bir bölümü ayakta kalm��t�r. Minare kaidesi özgün konumda olmas�na ra�men caminin di�er kal�nt�lar� çe�itli yap�lar�n aras�nda kalm��t�r.

Ulu Cami (Cami-i Kebir) (Merkez)

Mardin Ulu Cami Mahallesi’nde, �ehri bat�dan do�uya do�ru ikiye bölen ana caddenin güneyinde, çar�� içerisinde geni� bir alan� kaplayan Ulu Cami’nin yap�m� ile ilgili çe�itli iddialar ortaya at�lm��t�r. Camide çe�itli kitabeler olmas�na ra�men ilk yap�ld�� dönemi ve geçirdi�i onar�mlar kesin olarak belgelenememektedir. Buckingham caminin oldu�u yerde eski bir kilesinin varl��ndan söz etmi�tir. Ancak bu iddia kesinlik kazanamam��t�r. Yap�daki Selçuklu çiçekli kûfi yaz�l� bir kitabeye dayan�larak XI.yüzy�l içinde yap�ld�� ileri sürülebilinir. Ancak bu yap�n�n plan� hakk�nda da bir yarg�ya varmak çok güçtür.

Mardin’de uzun süre hâkim olan Artuklular döneminde caminin bugünkü plan �eklini kaz�� da ihtimal dâhilindedir. Ayr�ca Ali Emiri, Ulu Cami’nin vakfiyesinin 1177-1178’de düzenlendi�i ve bundan 40 y�l sonra h.613’te ( 1216) büyük bir ta�a yaz�ld��n� belirtmi�tir. Ne var ki bu kitabe de günümüze ula�amam��t�r. Günümüze gelen caminin kitabelerinde caminin yap�m� ile ilgili kesin bir bilgi verilmemekle beraber, onlardan baz� ipuçlar� da sa�lanmaktad�r. Buna dayan�larak Artuklu ve Akkoyunlular dönemlerinde onar�m gördü�ü ve camiye baz� eklemeler yap�ld�� da anla��lmaktad�r. Prof.Dr.Ara Altun’a göre, yap�n�n bugünkü durumunun eski �ekline sad�k kal�narak son yüzy�llar içerisinde, Osmanl� egemenli�i s�ras�nda alm��t�r. Baz� kaynaklarda da 1832 y�l�nda Osmanl� merkezi yönetimine kar�� ayaklanan devlet kuvvetlerinin asilerle yapt�� çat��malar s�ras�nda Ulu Cami büyük ölçüde hasara u�ram��t�r. Bundan sonra da caminin yeniden onar�lm�� olmas� da dü�ünülmelidir. Nitekim, A.Gabriel caminin güney d�� duvar�ndaki dilimli kubbelerle biten payalar�n XV.-XVI.yüzy�l üsluplar�nda oldu�unu ve bu son onar�m s�ras�nda orijinaline sad�k kal�narak yenilendi�i dü�üncesindedir. Bunun yan� s�ra camideki dönem üsluplar� ve ta� malzemeler de birbirlerinden farkl� görünümdedir. Caminin minareleri de ayn� kar��kl�� göstermektedir. Ali Emiri’nin Vakfiyesinde Ulu Cami iki minareli olarak belirtilmi�tir. Bugünkü Ulu Cami’nin tek minareli olu�u ve bu minarenin daha sonra yap�ld��na i�aret etmektedir. Minare kaidesindeki 1176 gibi erken tarihlerin yan� s�ra minare kap�s� eglektik üslupta olup, 1888-1889 tarihini vermektedir. Camiyi 1816’da inceleyen Buckingham yap�n�n tek minaresinin bugün oldu�u gibi sivri külahl� oldu�unu belirtmi�tir. Büyük olas�l�kla da minare 1832 y�l� ayaklanmas�ndan sonra yeniden yap�lm��t�r. Bütün bu olas�l�klar dikkate al�nd��nda Ulu Cami’nin XII.yüzy�l�n sonlar�na do�ru yap�ld�� iddias� kesinlik kazanmaktad�r.

Mimari yönden incelendi�inde Ulu Cami’nin enine plan düzenine göre geli�ti�i, mihrap önünde neflerin kesilmesi ile ortaya ç�kt�� görülmektedir. Revakl� avlusu Anadolu’daki erken cami örneklerinden oldu�una i�aret etmektedir. Revakl� avlunun ilk dönemde yap�ld�� san�lmaktad�r. Yan�ndaki y�k�lm�� ve orijinalli�inden uzakla�m�� olarak günümüze gelen tek nefli, çapraz tonozlu bölümün de ilk yap�ld�� dönemden kald�� san�lmaktad�r. Revakl� avlunun iki ucunda bulundu�u san�lan iki minare K�z�ltepe Ulu Camisi ile birlikte Anadolu’nun belki de en erken tarihli çifte minareli yap�s� oldu�una da i�aret etmektedir.

Yap�n�n plan� ilk defa A.Gabriel taraf�ndan 1930 y�l�nda düzenlenmi�, daha sonra 1967’de bu plan �ekli düzeltilerek ve eklemeler yap�larak yeniden çizilmi�tir. Yap�da düzgün kesme ta� kullan�lm��t�r. Bugünkü durumu ile kuzeyde yer alan dikdörtgen revakl� bir avlunun güneyinde mihrap duvar�na enine uzanm�� be�ik tonozlu üç nefli plan düzenindedir. Bunlardan eksenden do�uya kayan, neflerde güneyden ikisi üzerine bir kubbe yerle�tirilmi�tir. Bu kubbe dört paye ve duvara dayanm��t�r. Böylece erken Anadolu mimarisinde benzerlerine rastlanan enine düzenli mihrap önü kubbeli bir cami plan� ortaya konulmu�tur. Bugünkü konumuyla d��ar�daki yap�lar aras�na s�k��m��t�r. Özellikle kuzeyi çar�� yap�lar� ile birle�mi� oldu�undan geç döneme ait minaresi ve dilimli kubbesi ile dikkati çekmektedir.

Caminin kuzeydeki avlusuna bat� ve do�udaki basit birer eyvan içerisinde olan kap�dan girilmektedir. Bu giri�ler farkl� dönemlere aittir. Buradaki çapraz tonozlu küçük bir mekândan sonra sivri kemerlerle avluya aç�lmaktad�r. Bu giri�lerin kuzeyinde farkl� düzende, kuzey-güney do�rultusunda mekânlar bulunmaktad�r. Bu mekânlardan bat�daki daha geç bir devre i�aret etmektedir. Tek katl�, be�ik tonozlu dikdörtgen bir mekânla onun kuzeyinde avluya aç�lan sivri kemerli küçük bir mekân bulunmaktad�r. Buradaki küçük eyvan daha sonra iki kata dönü�türülmü� ve ön k�sm� da doldurulmu�tur.

Do�udaki bölümde daha eski tarihlere ait oldu�unu gösteren izler bulunmaktad�r. Bu bölüm de iki katl� olup, alt kata yuvarlak kemerli basit bir kap� ile girilmektedir. Boydan boya uzanan be�ik tonozlu basit bir mekân �eklindedir. Üst kat seviyesinde avluya aç�k iki basit pencereye yer verilmi�tir. Ayr�ca d��ar�da mekân�n üzerinde, konsollar aras�nda ka� kemerli ni�lerden olu�an bir çat� frizi kal�nt�s� dikkati çekmektedir. Bütün bu izler avlunun bir revakla çevrildi�inin i�aretidir.

�badet mekân� yat�k dikdörtgen �eklinde geni� ve yüksek bir mekând�r. Bu mekân�n kuzeyi hafif bir ç�kma yapmakta ve düzgün kesme ta� i�çili�inden ba�ka da duvarlarda bir özellik görülmemektedir. Duvar�n dört yan�nda belirli aral�klarla kap� aç�lm��t�r. Mihrap duvar�na paralel iki s�ra halindeki masif payeler çok payeli cami mekânlar�nda oldu�u gibi s�n�rs�zl�k etkisi b�rakmaktad�r. Her s�rada alt��ar paye bulunmaktad�r. Mihrap önü kubbesi ise yap�n�n simetrik düzenini bozmu�tur. Kubbenin oturdu�u bu dört paye T �eklinde olup, kemer aya�� hizas�nda iki s�ra düz silmeler kubbe alt�n� çepeçevre dola�maktad�r.

Ana mekân kap�lar�n d��nda kuzey, do�u ve bat� uçlar�nda ve avluya giri� k�s�mlar�nda aç�lan pencereler ile ayd�nlat�lm��t�r. Ayr�ca do�u ve bat� duvarlar�nda çok küçük ayd�nlat�c� özellikleri olan mazgal pencereler bulunmaktad�r. Mihrap iki kademeli ve oldukça yüksek istiridye kabu�u �eklindedir. Geç devirlerde yap�ld�� anla��lan mihrap ni�i payalar üzerine oturtulmu� üçgen bir al�nl�kla sona ermektedir. Mihrap çe�itli çiçekler ve kö�e dolgular� ile bezenmi�tir. Rumî palmet frizleri, asma dallar� burada yan yana s�ralanm��t�r. Mihrab�n bat�s�nda bulunan minberin yar�s� bozulmu� ve sonradan yenilenmi� alt� sat�rl�k kitabesinde, Artuklu Sultan� Davut taraf�ndan 1366-1377 y�llar�nda yap�ld�� yaz�l�d�r.

Caminin kuzeydo�u kö�esinde bulunan minare, kare kaide üzerinde olup, güney yüzündeki kitabeli k�sm� d��nda kalan bölümleri geç dönemlerde yap�ld��na i�aret etmektedir. Kitabelerin bulundu�u bölüm oldukça yüksek iki silme ile devam etmektedir. Buradan küçük yuvarlak sütunlar�n ta��d�� bir friz ve sonra kare formu üst üste oturtulmu� ve bitkisel bezeme ile de düz yüzeyler doldurulmu�tur. Minarenin gövdesi silindir �eklindedir. Bu gövde üzerinde de de�i�ik süsler bulunmaktad�r. En altta nesih yaz�l� bir kitabe ku�a��, onun üzerinde damla motifleri ve tekrar ikinci bir kitabe ku�a�� bulunmaktad�r. Bundan sonraki bölümler silmelerle ni�ler haline sokulmu� ve her ni�in içerisi madalyonlar içerisinde yaz� frizleri ile bezenmi�tir.

Bab Es Sur (Melik Mahmut) Camisi

Mardin Savur Kap�s�’na giden yolun kuzeyinde bulunan bu caminin giri� kap�s� üzerinde 1364 y�l�nda yap�ld��n� gösteren bir kitabesi bulunmaktad�r. Ancak Kâtip Ferdi de caminin 1363 y�l�nda yap�ld��n� belirtmi�tir. Artuklu döneminde yap�lm�� olan bu camiye Malik Mahmud’un 1367-1368 y�l�nda gömülmesinden ötürü de camiye Melik Mahmut ismi verilmi�tir.

Cami basamaklarla ç�k�lan yat�k dikdörtgen bir plan düzeni göstermekte olup, çevresindeki evler aras�na s�k��m��, çarp�k bir avlunun güneyindedir. Caminin do�usunda sivri kemerli iki s�ra mukarnasla dikdörtgen çerçeve içerisine al�nm�� giri� kap�s� bulunmaktad�r. Bu kap�dan y�ld�z tonoz örtülü, avluya geçi�i sa�layan bir mekâna girilir. Ayn� zama burada minareye ç�k�� basamaklar� ile solunda da küçük bir oda vard�r. Avlunun kuzeyinde selsebilli eyvan�n yanlar�nda biri be�ik, di�eri de çapraz tonozlu iki oda daha bulunmaktad�r.

Caminin ibadet mekân� ortada kubbeli bir bölüm ile onun iki yan�ndaki be�ik tonozlu bölümlerden meydana gelmi�tir. Cami avluya iki kap� ve iki pencere ile aç�lm��t�r. Kuzey duvar�n�n d��nda bir mihrabiye görülmekte olup, üzeri çok bozulmu� olmas�na ra�men geometrik geçmelerle bezenmi�tir. Caminin güney duvar�nda d��tan dilimli yar�m kubbelerle sonuçlanan payalar aras�nda kalan pencereler içerisini ayd�nlatmaktad�r.

Caminin bat�s�nda be�ik tonozlu türbe bulunmaktad�r. Bu türbe basit bir mimaride olup, geni� bir kemerle de ana mekâna ba�lanmaktad�r.

Abdüllatif (Latifiye) Camisi (Merkez)

Mardin il merkezinde, Cumhuriyet Alan�’n�n güneyinde bulunan Abdüllatif Camisi kitabesinden ö�renildi�ine göre, iki Artuklu Sultan�’na görev yapm�� olan Abdüllatif Bin Abdullah taraf�ndan 1371 y�l�nda yapt�r�lm��t�r.

Tamamen kesme ta�tan yap�lm�� olan caminin içerisinde mihrap duvar�ndaki pencerelerin üzerinde dola�an uzun bir vakfiye kitabesi bulunmaktad�r. Caminin bugünkü minarelerini Musul Valisi Gürcü Mehmet Pa�a 1846 y�l�nda yapt�rm��t�r.

Cami enine geli�en ana mekân ve bunun ortas�nda tromplu mihrap önü kubbesi, iki yan�nda sivri be�ik tonozlu iki�er neften meydana gelmi�tir. Avlu içerisinden ana mekâna yan yana üç giri� kap�s� vard�r. Bunlardan do�udaki giri� kap�s� günümüzde en iyi korunmu� olan kap�lar�nd�r. Kap� ni�i bir s�ra mukarnas ve bir silme ile dikdörtgen çerçeve içerisine al�nm��t�r. �ki renkli ta�tan dilimli bir kemerin ve mukarnas dolgunun çevreledi�i kap� 6 ve 8 kollu y�ld�zlardan olu�mu� bir silme ile bezenmi�tir. Bat�daki kap� ise oldukça basittir. Avlu kuzeyindeki selsebilli eyvan Artuklu dönemi gelene�ini yans�tmaktad�r. Avlunun kuzey kanad� ta� payeler üzerine oturtulmu� sivri kemerli çapraz tonozlarla örtülüdür. Avlunun do�u ve bat� revaklar�n�n arkas�nda iki katl� medrese bölümü yer almaktad�r. Bu avluda 1968 y�l�nda yap�lan de�i�iklerle kuzey kanad� duvarla örülmü� ve odalar haline getirilmi�, böylece özelli�inden k�smen uzakla�m��t�r.

Caminin ibadet mekân� mihrap önü kubbeli, be�ik tonoz örtülü iki neften meydana gelmi�tir. �ç mekândaki ta� duvarlarda tromplar d��nda dikkati çeken bir i�çili�e rastlanmamaktad�r. Caminin mihrab� fazla bir özellik göstermemekle beraber geç dönemlere ait ah�ap minberi ve kö�k kubbesi ile dikkati çekmektedir.

Molla Hari (Süleyman Pa�a) Camisi (Merkez)

Mardin �ehidiye Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi günümüze ula�amam��t�r. Bununla beraber, mimari yap�s�ndan Artuklu döneminde, XIV.yüzy�l�n sonunda yap�ld�� anla��lmaktad�r.

Cami kesme ta�tan kareye yak�n dikdörtgen planl�d�r. �badet mekân� özgünlü�ünü korumu�, mihraba paralel iki nefe bölünmü�tür. Be�ik tonozla örtülü neflerin ortas�nda çapraz tonozlu ve enine geli�en bölümler dikkati çekmektedir. �badet mekân� do�u ve güneydeki iki�er pencere ile ayd�nlat�lm��t�r. Mihrap istiridye kabu�u �eklindedir.

�eyh Çabuk Camisi (Merkez)

Mardin Cumhuriyet Alan�’nda, Diyarbak�r Kap� Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi bulunmamakla beraber, yap� üslubundan XV.yüzy�la tarihlendirilmektedir. Baz� kaynaklarda da bu yap�n�n kiliseden camiye dönü�türüldü�ü yaz�l� ise de bu iddia kesinlik kazanamam��t�r.

Cami enine geli�en dikdörtgen bir plan düzeni göstermektedir. Avlusuna basit ve sivri kemerli bir kap�dan girilmektedir. Bu avlu içerisindeki camiye kuzeybat�s�ndaki eyvan biçiminde olan kapal� bir bölümden girilmektedir. Giri� eyvan�n�n güneyinde bir mekân bulunmakta olup, bunun türbe veya ba�ka bir amaçla yap�l�p yap�lmad�� da bilinmemektedir. Bu bölümün bir dergâh fonksiyonunu üstlendi�i de ileri sürülmü�tür.

�badet mekân� düzgün bir plan düzeni göstermemektedir. Dört paye ile üzerleri be�ik tonoz örtülü iki nefe ayr�lm��t�r.

Hamit (�eyh Zebun) Camisi (Merkez)

Mardin Savur Kap�s�’na giden yolun sa��nda bulunan bu caminin kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Mimari yap�s�ndan XIV.yüzy�lda yap�ld�� san�lmaktad�r. Baz� kaynaklarda caminin �eyh Zebuni taraf�ndan 1347 y�l�nda yapt�r�ld�� yaz�l�d�r.

Cami enine dikdörtgen planl� olup, do�u yönünde bir iç avlu, bat� yönünde de üzeri kubbe ve tonozlu mekânlar bulunmaktad�r. Bu �ekilde farkl� birimlerden meydana gelmi� olu�u caminin ayn� zama benzer plan gösteren bölümünden ötürü de tekke veya zaviye olarak kullan�ld��n� da dü�ündürmektedir. Camiyi XIX.yüzy�l�n sonlar�nda Hamit Pa�a onarm�� ve bu yüzden de Onun ismi ile tan�nm��t�r.

Cami avlusuna kuzeydeki basit bir kap�dan girilmektedir. Giri�in sa��nda birkaç basamakla ç�k�lan çapraz tonozlu bir mekân bulunmaktad�r. Bu mekân�n kar��s�na sonradan yap�lan küçük oda ile birlikte aradaki bölüm de onlara kat�larak be�ik tonozlu eyvana dönü�türülmü�tür. Avlunun güney duvar�nda basit bir mihrap ni�i, kuzeyinde de çapraz tonozlu bir revak bulunmaktad�r. Bu reva��n bat�s�ndaki kap�dan caminin ibadet mekân�na geçilmektedir. �badet mekân�n�n üzeri çapraz tonozlarla örtülmü�tür. �badet mekân�nda kubbeli sivri kemerli bir bölüm ve bat�s�nda da boydan boya uzanan be�ik tonozlu mekânlar bulunmaktad�r.

�eyh Mahmud Türki (�eyh Ali) Camisi (Merkez)

Mardin Necmeddin Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanmam��t�r. Bununla beraber XV.yüzy�lda Artuklular döneminde yap�ld�� san�lmaktad�r.

Cami kesme ta�tan d�� görünümü ile bir evi �racak biçimde yap�lm��t�r. �badet mekân� içeriden yanlarda yar�m, ortada iki paye ve be�ik tonozlarla iki nefe bölünmü�tür. Bu payeler birbirlerine sivri kemerlerle ba�lanm��t�r. �badet mekân�n� güneydeki iki penceresi ayd�nlatmaktad�r. Mihrap oldukça basittir. Caminin minaresi bulunmamakla birlikte, kuzey yönündeki ta� kal�nt�n�n minare kaidesi oldu�u san�lmaktad�r.

Pamuk Camisi (Merkez)

Mardin Medrese Mahallesi’nde ana cadde üzerinde bulunan bu yap�n�n bir Bizans �apeli üzerine yap�ld�� san�lmaktad�r. Günümüze orijinalli�inden epey uzakla�m�� olarak gelen bu caminin baz� kay�tlarda �eyh Mehmet Dinari taraf�ndan XI.yüzy�lda yapt�r�ld�� yaz�l�d�r.

Kesme ta�tan yap�lm�� olan caminin ibadet mekân� kareye yak�n dikdörtgen planl� olup, kuzey yönünde çapraz tonozlu bir giri� ile içerisine girilmektedir. �badet mekân� ortada çapraz, yanlarda da be�ik tonozlarla örtülüdür.

K�seyri Camisi (Merkez)

Mardin Emüniddin Mahallesi’nin alt k�sm�nda, Maristan’�n bat�s�nda bulunan bu caminin kitabesi bulunmakla beraber, bu kitabe yeterli bir bilgi vermemektedir. Caminin 1559-1560 tarihinde yap�ld�� ö�renilmektedir. Cami uzun süre depo olarak kullan�lm��t�r.

Caminin kareye yak�n dikdörtgen bir plan� vard�r. Kesme ta�tan yap�lm�� olan cami, iki pencereli, bas�k tonozlu ibadet mekân� ile bat�s�ndaki kare planl� ek bir yap�dan meydana gelmi�tir.

Bahçesinde kesme ta� mihrapl� selsebilli bir çe�me dikkati çekmektedir.

Reyhaniye Camisi (Merkez)

Mardin’de Hasan Ayyar Çar��s� içerisinde Ulu Cami ile �ehidiye Medresesi aras�nda bulunan bu caminin kitabesinden XIX.yüzy�lda yap�ld�� yaz�l�d�r. Ancak, 1540 tarihli vak�f kay�tlar�nda isminin geçmesinden ötürü caminin XV.yüzy�l�n sonunda veya XVI.yüzy�l�n ba�lar�nda yap�ld�� anla��lmaktad�r. Cami 1756 y�l�nda Ahmet Pa�a’n�n k�z� Ay�e Han�m taraf�ndan onar�lm��t�r.

Cami fevkâni görünümde olup, enine geli�en bir plan yap�s�na sahiptir. Bu plan yap�s� ile Mardin yöresindeki örneklerde rastlanan enine planl�, mihrap önü kubbeli yap�lar�n geli�mi� bir �eklidir. Hasan Ayyar Çar��s� içerisinden oldukça basit kapal� bir geçitle caminin avlusuna girilmektedir. Ta� dö�eli olan bu avlunun kuzeyinde oldukça derin selsebilli bir eyvan ile yan�nda küçük bir oda bulunmaktad�r. �badet mekân� giri�i çapraz tonozludur. �badet mekân� payelerle iki nefe bölünmü�tür. Bunlardan kuzeydeki bölüm daha dar olup, iki yan�ndaki mekânlar be�ik tonoz, ortada da çapraz tonoz ile örtülmü�tür.

Caminin üç mihrab� vard�r. Bunlardan ortadaki mihrap kubbelidir. Mihrap ni�i ise istiridye kabu�u motifleri ile bezenmi�tir. Minare sekizgen gövdeli olup, �erefeden sonraki petek k�sm� silindiriktir.

Arap (Azap) Camisi (Merkez)

Mardin Savur Kap�s�’na giden yol üzerinde olan bu caminin kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Ancak XVI.yüzy�l kay�tlar�nda ismi geçmektedir. Bu kay�tlarla ba�lant� kuruldu�unda Arap Camisi’nin XVI.yüzy�lda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Cami kesme ta�tan dikdörtgen planl� olup, üzeri be�ik tonozla örtülmü�tür. Bat�dan girilen ibadet mekân� oldukça basit görünümdedir. �çerisinde bezeme unsuruna rastlanmamaktad�r.

Zairi (�eyh Muhammed Ez-Zerrar) Camisi (Merkez)

Mardin Necmeddin Mahallesi’nin güneyinde bulunan bu cami kitabesinden ö�renildi�ine göre, XVII.yüzy�l�n sonlar�nda yap�lm��t�r.

Avlu içerisindeki caminin kareye yak�n dikdörtgen bir plan� vard�r. XIX.yüzy�lda yap�lan eklerle ibadet mekân� geni�letilmi�tir. Dikdörtgen çerçeveli giri� kap�s� oldukça gösteri�li ta� i�çili�ini yans�tmaktad�r. Buradaki kemerin içerisinde de 1690-1691 tarihli bir kitabe görülmektedir. Giri� kap�s� önünde basit bir mihrap ni�i ve iki ya ta� konsollarla bir mekân meydana getirilmi� ve buras�n�n bir son cemaat yerine dönü�türülmü�tür. �badet mekân� iki paye ile ortadan bölünmü�tür. Bunlar birbirlerine sivri kemerlerle ba�lanm��t�r. Böylece ibadet mekân� be�i çapraz tonozlu, mihrap önündeki de kubbeli olmak üzere alt� mekâna ayr�lm��t�r. �ç mekânda bezeme unsuruna rastlanmamaktad�r. Caminin minaresi yoktur.

Hac� Ömer (Halife) Camisi (Merkez)

Mardin Diyarbak�r Kap�s�’na giden ana caddenin güneyinde, sokak içerisinde bulunan bu caminin yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Ara�t�rmac�lar camideki kitabelerin do�rulu�u konusunda çeli�kiye dü�mü�lerdir. Son zamanlarda ortaya ç�kar�lan s�va alt�nda kabartma olarak yaz�l� 1724-1725 y�l�n� gösteren tarihin yap�m tarihi oldu�u konusunda birle�mi�lerdir.

Cami moloz ta�tan yap�lm�� dikdörtgen planl�d�r. �badet mekân�na kuzeydeki basit bir kap�dan girilmektedir. �badet mekân�n�n üzeri be�ik tonozlarla örtülmü�tür. Güneyindeki be�ik tonozlu mekân�n türbe oldu�u san�lmaktad�r.

�eyh Kas�m Mescidi (Merkez)

Mardin Yenikap� Mahallesi’nde bulunan bu cami, Yenikap� Hamam� ile evler aras�nda kalm��t�r. Kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Yap� üslubundan XV.-XVI.yüzy�llarda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Kesme ta�tan olan cami küçük bir yap�d�r. XX.yüzy�l�n sonlar�nda onar�lm�� ve avlusunun kuzeyine bir eyvan ve ekler yap�lm��t�r. Giri� kap�s�n�n yan�ndaki dar eyvan türbeye inilmektedir. Bu türbenin �eyh Kas�m’a ait oldu�u san�lmaktad�r.

Dunays�r Ulu Camisi (K�z�ltepe)

Mardin K�z�ltepe ilçesinin kuzeybat�s�nda bulunan Dunays�r Ulu Camisi’ni, mihrap ni�i üzerindeki kitabesinden ö�renildi�ine göre Artuko�ullar�’ndan Yavlak Arslan (1184-1200) yap�m�na ba�lam�� ve karde�i Artuk Arslan (1200-1239) taraf�ndan 1204 y�l�nda tamamlanm��t�r.

Ulu Cami d�� görünü�ü ve yap� detaylar� yönünden Meyyafarkin Ulu Camisi’ne benzerlik göstermektedir. Kesme ta� ve tu�ladan yap�lm�� olan caminin do�udaki avlu duvar�ndan camiye girilmektedir. Cami mihrap duvar�na paralel üç nefli ve dikdörtgen planl�d�r. Bu nefler mihrap önünde, iki nefin aras�n� kaplayan 9.75 m. çap�nda tromplu bir kubbe ile kesilmi�tir. Mihrap önü kubbesi Meyyafarkin Ulu Camisi’nden 4 m. daha küçüktür. Kubbeye geçi�i sa�layan tromplar�n dördü de birbirinden farkl� olup, kubbe d��tan hafif oval görünümdedir. �badet mekân� mihrap önü kubbesinin ete�inde ve kasna��ndaki pencerelerle ayd�nlat�lm��t�r. Caminin üzerini düz bir dam örtmektedir.

Caminin mimari süslemeleri zengin bir görünüm ortaya koymu�tur. Giri� kap�s�n�n iki renkli ta�tan yap�lm�� dilimli kemerlerinde Zengi mimarisinin özelliklerini yans�tmaktad�r. Giri� kap�s�n�n ni�i dilimli bir çerçeve içerisine al�nm��t�r. Ayn� zama burada zengin bordürler, iki taraftaki yan portallerde de tekrarlanm��t�r. Bunlar�n aralar�na zincir motifleri, �amdanlar, çe�itli y�ld�z �ekilleri kabartma olarak i�lenmi�tir.

Mihrap son derece zengin bir ta� i�çili�ini göstermektedir. Giri� kap�s�na benzeyen dilimli çerçeve içerisinde boydan boya uzanan zengin bir kitabe ku�a�� bulunmaktad�r. �ki kademe halindeki mihrap ni�inde de Zengi mimarisinin izleri aç�kça görülmektedir. �ki yan�nda iki�er mukarnas s�ralar�ndan olu�an ba�l�klar ve y�ld�z geçmeleri ile i�lenmi� sütunlar bulunmaktad�r. Ayr�ca mihrap ni�i içerisine Kuran’dan al�nma ayetler, geometrik y�ld�z örnekleri, ince k�vr�k dallar, Rumiler, palmetler ve zincire as�lm�� bir kil yuvarlak kemerler içerisine yerle�tirilmi�tir. Y�ld�z ve geçmelerin olu�turdu�u geni� bir bordür de mihrap ni�inin etraf�n� çerçevelemektedir.

Yak�n tarihlerde Ulu Cami restore edilmi�, ancak bu restorasyon ba�ar�l� olmam��, yap�n�n özgünlü�ünü olumsuz yönde etkilemi�tir.

Cevat Pa�a Camisi (Midyat)

Mardin Midyat ilçesinde bulunan Cevat Pa�a Camisi 1925 y�l�nda Cevat Pa�a taraf�ndan yapt�r�lm��t�r.

Cami Midyat’a özgü kesme ta�tan ve oldukça kal�n duvarl�, kare planl� bir yap�d�r. Avlulu cami plan düzeninde olup, caminin giri� kap�s�ndan sonra 3.00 m. geni�li�inde dikdörtgen planl� bir mekân bulunmaktad�r. Bu mekân son cemaat yeri özelli�i ta��maktad�r. �badet mekân�na aç�lan kap� kavisli olup, çevresi palmet motifleri, üzeri de yuvarlak daireler �eklindeki motiflerle bezenmi�tir.

�badet mekân�n üzeri yuvarlak kemerlerle birbirleri ile ba�lanm��, 12 sütunun ta��d�� düz bir örtü ve küçük bir kubbe ile örtülmü�tür. Küçük kubbe kasna��n�n çevresine pencereler yerle�tirilmi�tir. Ayr�ca ibadet mekân� iki katl� s�ra halindeki yuvarlak kemerli pencerelerle ayd�nlat�lm��t�r. Mihrap dört bölüm halindedir. Mihrab�n birinci ve ikinci bölümleri bitkisel bezemelerle, üçüncü bölümü kare prizmalar �eklindeki ta� dilimlerinden olu�mu�tur. Dördüncü bölüm ise yar�m küre �eklinde ta�tan yap�lm��t�r.

Caminin minaresi Midyat ta��ndan yuvarlak gövdeli ve iki �erefelidir.

Ulu Cami (Midyat)

Mardin Midyat ilçe merkezinde bulunan Ulu Cami 1800 y�l�nda yapt�r�lm��t�r. Banisi bilinmemektedir.

Cami yöresel Midyat ta��ndan dikdörtgen planl� ve avlulu cami �emas� göstermektedir. Cami yap�ld�� dönemden sonra de�i�ik zamanlarda birkaç kez onar�m geçirmi�, bu nedenle de orijinalli�inden k�smen uzakla�m��t�r. �lk yap�ld�� dönemde üzeri çat� ile örtülü olan caminin bugün bat� bölümünde 4,50 m. çap�nda ve 4.00 m. yüksekli�inde bir kubbesi bulunmaktad�r.

Caminin güneyinde mihrap ve minber yer almaktad�r. Mihrab�n çevresi bitkisel motiflerle bezelidir. Mihrab�n üzerinde h.1319 (1901) tarihi yaz�l�d�r. Bu da caminin 1901 y�l�nda büyük ölçüde bir onar�m geçirdi�ini göstermektedir.

Caminin do�u duvar�na biti�ik olarak minaresi vard�r. Minare yöresel Midyat ta��ndan yuvarlak gövdeli ve tek �erefelidir. Minare �erefesi üzerinde bitkisel motiflere yer verilmi�tir.

Hac� Abdurrahman Camisi (Midyat)

Mardin Midyat ilçesi, ilçe merkezinde bulunan bu cami 1915 y�l�nda yapt�r�lm��t�r.

Cami Midyat ta��ndan kare planl� olarak yap�lm��t�r. Oldukça sade ve küçük bir camidir. Avlulu cami plan tipindedir. Caminin cephesi alt� kemerle hareketlendirilmi�tir. Bu kemerlerden be�inin içerisine birer pencere aç�lm��t�r. Mihrap ve minber bitkisel bezemelidir.

Caminin minaresi kare kaide üzerine yuvarlak gövdeli olup, tek �erefelidir. Minare �erefesinde Ulu Cami’de benzerleri görülen bitkisel motiflere yer verilmi�tir.

Zeynel Abidin Camisi (Nusaybin)

Mardin Nusaybin ilçesinde bulunan, Hz. Muhammed’in torunu Zeynel Abidin ad�na yapt�r�lan Zeynel Abidin Camisi’nin kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. �lçenin en önemli camilerinden biri olan bu yap�, önce mescit olarak yap�lm��, daha sonra geni�letilmi� ve önüne bir de son cemaat yeri eklenmi�tir.

Kesme ta�tan olan yap� dikdörtgen planl�d�r. Önüne eklenen son cemaat yeri yuvarlak kemerli olarak d��ar� aç�lm��t�r. �badet mekân�nda bezeme unsuru görülmemektedir.

Caminin yan�nda Hz. Muhammed’in 13.torunlar�ndan Zeynel Abidin’in ve k�z karde�i Zeynep’in türbeleri bulunmaktad�r. Ayr�ca Hz. Muhammed’in berberli�ini yapt�� söylenen Selma-� Pak’�n ziyaretgâh� da burada bulunmaktad�r.

K��la Camisi (Nusaybin)

Mardin Nusaybin ilçesinde eski k��la yak�n�nda bulunan bu cami, Mervani hanedan�’ndan Behlül Beg Bin Elvan Beg taraf�ndan 1588’de yapt�r�lm��t�r. Minare kaidesindeki kitabeden de �aban Bin Abdullah isimli bir ki�i taraf�ndan onar�ld�� yaz�l�d�r.

Kesme ta�tan dikdörtgen planl� olarak yap�lan caminin cephe görünümü masif duvarlar halindedir. Yan�nda bulunan minaresi Orta Ça� �slâm mimarisi minarelerine yak�nl�k göstermekte olup, kesme ta�tan yuvarlak gövdeli ve tek �erefelidir. Yap�dan günümüze orijinal hali ile yaln�zca bu minare gelebilmi�tir.

Devam Et 0 Yorum

SULTAN AHMET CAM��

18/8/2008"

Türk ve �slam dünyas�n�n en ünlü yap�lar�ndan birisi olan Sultan Ahmet Camii �stanbul’a gelen herkes taraf�ndan hayranl�kla ziyaret edilir.KlasikTürk Sanat�n�n bir di�er örne�i olan bu sultan camii orijinal olarak 6 minare ile in�a edilen tek camidir.

Bulundu�u yer tarihi �stanbul �ehrinin en güzel manzaras� denizden görülür.Bu �ahane manzarada caminin silueti yer al�r.

�öhreti “Mavi Camii” olarak bilinen eserin as�l ad� 1.Sultan Ahmet Camiidir.Esas mesle�ine yak��r �ekilde,Mimar Mehmet A�a ,Cami içerisini kuyumcu titizli�i ile dekore etmi�tir.1609-1616 y�llar� ars�nda in�a edilen cami büyük bir kompleksin içerisinde bulunurdu.Bunlar bir k�sm� zaman�m�za gelemeyen sosyal ve kültürel içerikli yap�lard�.Kapal� Çar��,Türk Hamam�,A�evi,Hastane,Okullar,Kervansaray ve Sultan Ahmet’in türbesi belli ba�l� k�s�mlard�.

Caminin mimar� klasik Türk sanat�n�n ulu mimar� olan Koca Sinan’�n ö�rencisiydi ve caminin yap�m�nda hocas�n�n daha önce denedi�i bir plan�,daha büyük ölçüde uygulam��t�.

Devam Et 0 Yorum

Mezopotamya'y� seyreden tarihi kent; Mardin

17/8/2008"

Dünya Miras Listesinde yer alan, Mezopotamya'y� seyreden tarihi kent; Mardin...

Mardin kitaplara s��mayacak kadar derin kültüre sahip bir ilimiz, konunun MÖ.8000 y�llar�na dayanan tarihi yönü bir tarafa Urfa-Viran�ehir yoluyla gelip de K�z�ltepe kav�a��ndan dönerek yükselmeye ba�lay�nca kar��n�za bir tablo gibi ç�kan çarp�c� özellikteki kent, kiremitsiz evleri, basamakl�, darac�k gizemli sokaklarla birbirlerinin havas�n�, ��n� kesmeyecek �ekilde s�rt s�rta binerek kaleye do�ru t�rman�yor.

Özellikle ak�am güne�inde �� arkan�za al�p da, eski Mardin kentinin kar��s�na geçip adeta bak��t��n�zda, kent sizi, siz kenti seyrediyorsunuz! Cephesi size dönük tamam�n� bir defada görebildi�iniz ender yerle�imlerden biri olan kent asl�nda uçsuz bucaks�z uzanan Mezopotamya'y� seyrediyor, biz araya giriyoruz!. Fakat bu seyir ne bir saate, ne bir güne, ne de daha fazlas�na s��acak gibi de�il. Günün de�i�ik zamanlar�nda, mevsimsel ��k efektlerinin sihiri ile her saat ba�ka görünen Mardin de ak�am güne�inin k�zartt�� gökyüzü ve evlere yans�yan sarart�s� içinde ilk dikkati çeken görkemli kale ete�inde omuz omuza vermi� motiflerle süslü kesme ta� evlerin dayan��mas� aras�nda sivrilen minareler, kiliseler, farkl� mimari yap� tarz� oluyor.
Apartman dokusu hakimiyetindeki illerden gelenler için bu görüntü ilk kez Mardin'i görenlerde de�i�ik duygular yarat�yor. Araç giremeyen, çöp toplama dahil ta��mac�l��n at, e�ek, kat�rlar ile yap�ld�� basamakl� sokaklarda yürürken, kemerler alt�ndan geçilen dehlizler ilk kez gelen ziyaretçileri hayretler içinde b�rakabiliyor! Kap� üstü süsleri, kap� tokmaklar�, pencereler gibi detaylara dalarsan�z kent gezisi içinden kolay kolay ç�kabilmeniz hiç mümkün olmuyor ! Yine de Mardin'e gitmeden önce bu ili tan�tan kitaplar okumal�, aç�kças� tarihini, co�rafyas�n�, kültürünü çal��p gitme ihtiyac� duyuluyor.
Mardin do�al konumu bak�m�ndan oldu�u kadar ticari ve kültürel ili�kilerin kav�ak noktas�nda bulunmas� nedeniyle Karadeniz'den Kafkasya'ya, Basra Körfezinden Do�u Akdeniz'e uzanan yollar�n ba�lant� noktas� olmu� .Güneyde alabildi�ince uzanan Mezopotamya Ovas� ve Diyarbak�r düzlü�ü aras�ndaki tek geçit olan Mardin E�i�i üzerinde bulunmas� Mardin'i tarih boyunca vazgeçilmez k�lm��. Deniz seviyesinden 1100 m yükseklikteki çevreye hakim konumuyla ele geçirilmesi son derece zor olan kentin do�as� Midyat, Hasankeyf, Cizre gibi merkezlerdeki dinsel an�tlar�yla da merak uyand�ran gözle görünür bir çekim gücü yarat�yor.

Kentteki Kültürel Miras
Han, külliye, medrese, cami, kilise, manast�r, kent müzesi ve tarihi çar��s� ile bir çok gezilip görülecek yere sahip olan Mardin de yöreye has "Telkari sanat�" ünlenmi� bir sanat dal� olarak ilgi çekiyor. Eritilen alt�n, gümü� gibi madenlerin tel halinde çekilip i�lenmesi ile ortaya ç�kar�lan kullan�m e�yalar�, bölgeden al�nabilecek hediyelik e�yalar�n ba��nda geliyor. Ayr�ca araç giremeyen bir çok sokakta ta��mac�l��n binek hayvanlar� ile yap�l�yor olmas� semercilik, nalbantç�l�k gibi mesleklerin de hala devam edebiliyor olmas�na imkan vermi�. Günümüzde semerler yöreyi ziyaret edenler taraf�ndan da dekoratif amaçla kullan�lmak üzere sat�n al�n�yor.
Mardin gezisinden artan zamanda mutlaka gezilmesi gereken Hasankeyf, Midyat Cizre gibi tarihi de�erlere sahip e�i benzeri olmayan özelliklere sahip yerler, gezi severlerin büyük be�enisini kazan�yor. Tarihi platformlar ayn� zamanda filmciler, foto safari merakl�lar� içinde bulunmaz imkanlar sunuyor. Turistlere al��k olan yöre halk� ise ho�görülü ve yard�msever olup arzu edenlere rehberlik hizmeti veriyorlar.

Mardin Evleri
Anadolu Türk mimarisinin en özgün örnekleri olarak kabul edilen, bulundu�u topografya ve iklim ko�ullar� ile uyum sa�layan Mardin evleri, Mezopotamya Ovas�'n�n ucunda yer almas� nedeniyle �slam kültür ve mimarisiyle Anadolu Türk kültür ve mimarisi aras�nda köprü olmu�tur. Dik bir yamaç üzerinde düz daml� ta� binalar kemer, revak ve ta� süslemeleriyle dikkat çekerken, ta� oyma sanat� ince detaylar�na rastlan�yor. Baz� binalar�n d�� cephelerinde bulunan kitabeler, hat sanat�n�n göze çarpan özellikleri olarak dikkat çekiyor. Çe�itli yap�lar birbirlerine darac�k sokaklar, merdivenler ya da yöre halk�n�n dilinde "Abbara" denilen üstü tonozlu geçitlerle ba�lan�rlar. Tüm mimari doku aç�k renkli kalker ta�lar�yla olu�mu� olup beyaz, sar� ve k�rm�z� tonlarda, ki bu ta�lar yer yer dönü�ümlü kullan�larak renkli görünümler ortaya ç�kmas� sa�lanm��. Çok kal�n duvarlar� olan ta� evler yaz�n çok serin k��nda s�cak ortamlar yaratma özelli�ine sahip. Tahta üzerine demir kaplamal� sokak kap�lar�nda büyük anahtarl� kilitler halkal� ve stilize horoz figürü ta��yan demir dövme kap� tokmaklar� geçmi�ten günümüze gelen as�rl�k eserlerdir. Tokmaklar Evi, Koçhisarlar Evi, Kurtulu�lar Evi, Zeki Eldem Evi, Abdülkadir Pa�a / Koçlar Evi, Vak�f Evi gibi birbirinden ilginç yap�lar türünün örnekleri olarak büyük be�eni kazan�yor.

Tarihçesi
Geçmi�in ünlü �pek Yolu ba�lant�s� olan kent hakk�nda bir çok efsane bulunmaktad�r. Pers krallar�ndan birisinin hasta olan "Mardin" adl� o�lu, dört mevsimi de birbirinden güzel olan bu kentte sa�l��na kavu�tu�u için onun ad�yla an�ld�� söylenir. Bir ba�kas� Süryanice kutsal �ehir anlam�na gelen bu ismin bir Süryani rahip taraf�ndan kente verildi�i ifade edilir. Bir ba�ka söylentiye göre ise kentin ad� Sasani komutanlar�ndan Mardius'tan gelmektedir. Ünlü tarihçi Hammer, tarihi kaynaklardan aynen aktard��n� öne sürerek bu ad�n �ran hükümdar� Arde�ir'in bölgeye yerle�tirdi�i sava�ç� kavim Mardlar'dan geldi�ini söylemektedir. Roma, Bizans, Arap, Hamdaniler, �eyho�ullar�, Mervaniler, Büyük Selçuklular ve onlar�n ard�ndan Artuko�ullar� uzunca bir süre yöreye egemen olmu�lar. Daha onralar� Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safeviler Mardin'i siyasi s�n�rlar� içerisine katm��lard�r. 1517 y�l�nda Yavuz Sultan Selim komutanlar�ndan B�y�kl� Mehmet Pa�a taraf�ndan Osmanl� topraklar� içine al�nm��t�r.

Devam Et 0 Yorum

Kayseri Tarihi,Cami Ve Mescitleri

16/8/2008"

Kayseri Tarihi

�LK DEV�RLER

Kayseri çevresindeki en eski yerle�im alan�, �ehrin 20 km kuzey do�usunda bulunan Kani� Höyü�üdür. M.Ö. 2800 tarihinden Hellenistik Ça�a kadar önemini koruyan merkezde, eski Tunç Devri, Asur Ticaret Kolonileri ve Hitit Ça�lar�’na ait bir çok belge bulunmu�tur.

Hititler’den sonra bölge Frig hakimiyetine geçmi�, daha ziyade K�z�l�rmak havzas�nda egemen olan frigler zaman�nda mazaka ön plana ç�km��t�r. M.Ö 676 tarihinde Anadolu’ya gelen Kimmerler'in Kani� ve Mazaka’y� tahrip ederek, Frig hakimiyetine son verdikleri tarihi kaynaklarda belirtilmektedir.

Kani�’in önemini kaybetmesinden sonra, bölgenin kutsal da�� kabul edilen Argaios'un (Erciyes) kuzey ete�indeki Mazaka ön plana ç�km��t�r. Kimmerler'in Asur ve Lidyal�lar taraf�ndan Anadolu’ dan at�lmalar� ile Mazaka, Lidya ve Med hakimiyetine girmi� ve devrin önemli ticaret merkezi olmu�tur.

M.Ö 590 y�l�nda Pers Kral� Kyros'un Lidya Kral� Krisos'u yenmesi ile bütün Anadolu ile birlikte Mazaka da Pers hakimiyetine girmi�tir. �ran'dan bölgeye göç eden halk, kendi ülkelerine benzettikleri Argaios (Erciyes) ve çevresine yerle�mi�lerdir.

KAPPADOK�A

KRALLI�I

M.Ö 332 y�llar�nda Ariarathes I, ilk Kappadokia Kral� olarak ba��ms�zl��n� ilan etmi�tir. M.S 17 tarihine kadar 349 sene hüküm süren bu krall��n ba�kenti Mazaka iken, Ariarathes V zaman�nda �ehrin ad� Eusebia olarak de�i�tirilmi�tir. M.Ö 8 y�l� içinde tekrar bir de�i�iklik yap�larak, Roma �mparatoru Ceasar‘�n ad�na izafeten CEASAREA ismi verilmi�tir. O günden beri, 2000 senedir Kayseri ismi ile an�lmaktad�r.

ROMA DÖNEM�

M.S.193-211 tarihleri aras�nda �ehir stadyumu yap�lm�� ve önemli Roma �ehirlerinde oldu�u gibi bir çok yar��malar�n merkezi olmu�tur. �ehir surlar� ise, Roma �mparatoru Gordianus III zaman�nda (M.S.241) y�llar�nda yapt�r�lm��t�r. Dördüncü yüzy�l�n ba�lar�nda halk tamamen H�ristiyanla�m�� ve Kayseri bu dinin ilmi merkezi haline gelmi�tir.

Roma �mparatorlu�unun Do�u ve Bat� olarak ikiye bölünmesi ile, Kayseri do�uda kald�� için Bizans �ehri olmu�tur. Bizans zaman�nda Arap ve �ran ordular�n�n yapt�� stanbul seferleri s�ras�nda Kayseri defalarca i�gal edilmi�tir.

KAYSER�'N�N

TÜRKLE�MES�

Büyük Selçuklu Sultan� Alparslan‘�n 1071 tarihinde Malazgirt’te Bizans ordular�n� yenmesiyle Anadolu kap�lar� Türklere aç�ld�. Bu tarihten 15 sene sonra, 1085 y�llar�nda Kayseri’yi art�k bir Türk ve Müslüman �ehri olarak görmekteyiz. Müslüman Türklerin hakimiyetinde Kayseri’nin eski halk� olan Rum ve Ermeniler’in birer mahallede topland�klar�, Çar��, Pazar ve ticarette yava� yava� hakimiyetlerini kaybettikleri görülmü�tür.

�ehir, süratle yap�lan Camii, Han, Medrese, Hamam ve Çe�melerle k�sa bir sürede tam bir �slam �ehri kimli�i kazanm��t�r. Bir müddet Dani�mendliler’e merkez olan Kayseri özellikle Selçuklu Sultan� Ulu� Keykubad (1. Alaeddin Keykubad) zaman�nda Türkiye Selçuklu Devletinin Konya ve Sivas‘la beraber üç ba��ehrinden birisi olmu�tur. Dani�mendi ve Selçuklu yönetimleri zaman�nda yap�lan görkemli yap�lar�n en önemlileri olarak; Camii Kebir, Güllük Camii ve Hamam�, Hunat Külliyesi, �ifaiye – G�yasiye Medresesi, Hac� K�l�ç Külliyesi, Lala Muhlisiddin Camisi, Sahabiye Medresesi, Kale Surlar� ve Yo�unburç say�labilir.

MO�OL HAK�M�YET�

Selçuklu ordusunun 1243 tarihinde yap�lan Köseda� Meydan Sava�� ile Mo�ol ordusuna yenilmesi, Türk tarihinde bir dönüm noktas� olmu� ve art�k Anadolu’ da Mo�ol hakimiyeti ba�lam��t�r.Gönderdikleri Valilerle Anadolu‘yu denetleyen Mo�ollar, 150 sene müddetle Kayseri ve Anadolu’nun bütün maddi ve manevi kaynaklar�n� ya�malam��lard�r. Mo�ol sömürüsü alt�nda ezilen Selçuklu Devleti, bütün gücünü kaybetmi� ve II. Mesud‘dan sonra da��larak, yerini beyliklere b�rakm��t�r. (1308).

OSMANLI DÖNEM�

Fatih Sultan Mehmet zaman�nda, Gedik Ahmet Pa�a taraf�ndan Karamano�ullar� Beyli�i’ne son verilerek, Karaman, Konya ve Kayseri Bölgeleri Osmanl� topra��na kat�ld�. (1474) Kayseri 1476‘dan itibaren Karaman eyaletine ba�l� bir sancak merkezi oldu. 1839 tarihinde Bozok Eyaletinde, 1867 tarihinde de ba��ms�z sancak merkezi olarak Osmanl� idari taksimat�nda yerini ald�.

YAKIN DÖNEM

Cumhuriyet Döneminde 1924 tarihinde yap�lan yeni anayasa ile vilayet yap�ld�. Bilinen en eski dönemlerinden beri ticaret merkezi olan Kayseri’de devletin öncülü�ünde sanayile�me ba�lat�ld�. S�rayla Sümerbank Dokuma Fabrikas�, Tayyare Fabrikas�, Anatamir Bak�m Fabrikas�, Askeri Dikim Evi kuruldu. 1950‘den sonra Kayserili ticaretten sa�lad�� tasarruflar�n� sanayiye dönü�türmeye ba�lad�. Bugün Kayseri, ortalama büyüklükte bir ticaret ve sanayii �ehridir. Güçlenen Üniversitesi ile giderek bir kültür merkezi haline gelerek, eski ününü yakalama yolundad�r.

Kayseri Cami ve Mescitleri

Ulu Cami (Cami-i Kebir) (Melikgazi)

Kayseri il merkezinde Camii kebir Mahallesi’nde, Kapal� Çar��’n�n hemen yan�nda yer alan Ulu Cami, eski kay�tlarda Sultan Camisi olarak geçmektedir. Camiyi Kayseri’yi ba�kent yapan Dani�mendlilerin üçüncü hükümdar� Melik Mehmet Gazi 1134-1143 y�llar�nda yapt�rm��t�r. Selçuklu hükümdar� I.G�yaseddin Keyhüsrev’in emirlerinden Muzafferüddin Mahmud bin Ya��basan 1205-1206 tarihinde onarm��t�r. Bu onar�m� belirten bir kitabe caminin kuzey yönündeki duvar üzerine yerle�tirilmi�tir. Bu kitabe mermer üzerine sülüs yaz� ile dört sat�rl�k olup, mealen anlam� �öyledir:

“Bu camiyi, K�l�çaslan o�lu büyük sultan Keyhüsrev devrinde, Allah onun yard�m�n� yüceltsin, h.602 (1205-1206) Ya��basano�lu Muzafferüddin Mahmud taraf�ndan onar�lm��t�r.”

Caminin kuzey kap�s� üzerindeki bir kitabeden ö�renildi�ine göre; h.1126 ( 1714 ) y�l�ndaki depremden k�smen y�k�lm�� ve Matbah ve Sur Emini Halil Efendi taraf�ndan 1722-1723 y�l�nda tamir edilmi�tir. Bu kitabe sülüs yaz�l� olup mealen anlam� �öyledir:

“Yaln�z matbah emini de�il, Sultan suru eminidir de. Mal�n�n ço�unu hayra yöneltmek herkesçe malum itiyad�, o temiz müstesna ki�i cümle alemin Halili’dir, dostudur. Ser ve azad�r. Hayr�n gül bahçesi denilse lây�kt�r. Ar�� asa olan bu ibadet yeri zelzeleden y�k�k halde iken en iyi onar�mla bu harabe binay� yepyeni yapt�. Güzel kubbesinin üst örtüsü y�k�lm��t�. Yine eski �ekil üzere binas� ortaya ç�kt�. Yüce Kâbe’nin nuru Mecidi Mevlâ Ona göstermesin imar edilmi� bu eve �öyle bir yeni tarih yaz�ls�n; Halil’in Ulu Camisi’nin binas� Kâbe gibi oldu”.

Ulu Cami bunun d��nda birkaç onar�m daha geçirmi�tir. Caminin içerisinde mihrap içindeki kitabeden Salih Pa�a taraf�ndan h.1230’da (1814) onar�ld�� ö�renilmektedir. Ayr�ca caminin mihrap taraf�ndaki kubbenin do�u k�sm�nda 1856 y�l�nda bir kez daha onar�ld��n� belirten bir ba�ka kitabe daha bulunmaktad�r.

Ulu Cami dikdörtgen planl� olup, 1750 m2’lik bir yer kaplamaktad�r. Cami Selçuklu ve Dani�mendli Ulu Cami plan tipinin erken örneklerinden birisidir. �badet mekan� 47.45x27.00 m. ölçüsündedir. Caminin üzeri 12 kemer aya��n�n ta��d�� düz bir çat� ile örtülüdür. Biri mihrap önünde, di�eri de ortada olmak üzere ta� kaplamal� iki kubbesi bulunmaktad�r. Yar�m yuvarlak olan mihrab� çe�itli motiflerle bezenmi�tir. Ayr�ca a�aç minberi Anadolu Selçuklular� döneminde yayg�n olan taklit kündekâri tekni�inde yap�lm��t�r. �ki katl� olan minberin kap�s�nda ortada alt� kö�eli bir y�ld�z, geometrik desenler ve Rumiler, k�vr�k dallarla bezelidir. Ayr�ca Kuran’dan al�nma ayetler minber üzerine yaz�lm��t�r. �badet mekan� mihrap duvar�na dik olarak s�ralanm�� 30 sütunla sekiz sahna ayr�lm��t�r. Bu sütun ve sütun ba�l�klar�n�n ço�u Roma ve Bizans yap�lar�ndan toplanm��t�r.

Caminin bat�s�nda sekizgen bir taban üzerinde kal�n silindirik gövdeli tek �erefeli minaresi bulunmaktad�r. Bu minare mozaik tu�lalarla yap�lm��t�r.

Hac� K�l�ç Camisi (Kocasinan)

Kayseri �stasyon Caddesi’nde bulunan bu camiyi yan�ndaki medrese ile birlikte kitabesinden ö�renildi�ine göre; II.G�yaseddin Keyhüsrev’in o�lu �zeddin Keykavus’un emri ile Selçuklu emirlerinden Ebü’l Kas�m Ali et-Tusi taraf�ndan 1249-1250 y�l�nda yapt�rm��t�r. Camiye Hac� K�l�ç isminin neden verildi�i bilinmemektedir.

Cami yan�ndaki medrese ile bir bütün olu�turmaktad�r. Her iki yap� da kesme ta�tan yap�lm��t�r. Yaln�zca güney cephe duvarlar�nda yer yer dev�irme malzeme de kullan�lm��t�r.

Cami mihrap duvar�na dik be� nefe payelerle ayr�lm�� ve bunlar sivri kemerlerle birbirine ba�lanm��t�r. Üzeri tamamen be�ik tonozlarla örtülü olup, orta nefin mihrap önüne rastlayan bölümü pandantifli bir kubbe ile örtülüdür. Caminin d��a ta�k�n ve oldukça yüksek olan giri� kap�s� dikdörtgen çerçeve içerisinde yuvarlak kemerli olup, mukarnaslarla sona ermektedir. Ayr�ca kap�n�n yüzeyini geometrik geçmeler bo� yer kalmamacas�na kaplam��t�r. Caminin bat�s�nda ikinci bir giri� bulunmaktad�r. Ancak fazla derin olmayan sivri kemerli bir ni� içerisindeki bu kap�da bezeme bulunmamaktad�r.

Caminin giri� cephesinde, kap�n�n iki yan�nda birer dikdörtgen pencere bulunmaktad�r. Bunlardan sa� taraftakinin önü sonradan yap�lm�� minare kaidesi ile kapat�lm��t�r. �badet mekan�nda, mihrap duvar�nda üç, bat� duvar�nda da iki pencere daha bulunmakta olup, bunlar mazgal pencere niteli�indedir. Mihrap ni�i geometrik örgülü y�ld�z geçmelerden meydana gelmi� bir bordürle çevrilmi�tir. Ayr�ca kö�e dolgular�ndaki dü�ümlü geçmeler Konya Alaaddin camisi’ndeki bezemeyi hat�rlatmaktad�r.

Caminin ve medresenin kö�elerinde destek kuleleri bulunmaktad�r. Bunlardan medrese ve cami aras�ndaki alana, dikdörtgen kaide üzerinde, yuvarlak gövdeli tek �erefeli ta� minare oturtulmu�tur.

Huant Hatun Camisi (Melikgazi)

Kayseri kalesinin do�usunda, �ehri çevreleyen surlar�n d��nda yer alan külliye; 1237-1246 y�llar� aras�nda I. Keykubat'�n kar�s�, II.Keyhüsrev'in annesi Mahperi Hunat Hatun taraf�ndan yapt�r�lm��t�r. Külliyeyi olu�turan yap� toplulu�undan biri olan Cami, kap�s� üzerindeki kitabesinden ö�renildi�ine göre; 1238 y�l�nda tamamlanm��t�r. Buradaki üç sat�rl�k mermer kitabede mealen �öyle yaz�l�d�r:

“Bu mübarek caminin in�as�n� Keykubat o�lu, yüce sultan din ve dünyan�n koruyucusu, fetihler sahibi, Keyhüsrev devrinde, �evval 635 (May�s 1238) y�l�nda büyük alim, kanaatkâr, dünya ve dinin yüz ak�, hay�rlar fatihi, Melike, o�luna emretti.
Allah Onun varl��n� devaml� k�ls�n, gücünü artt�rs�n”.

Klasik Selçuklu plan�nda, 52.30x43.70 m. ölçüsünde dikdörtgen planl� bir yap� olup, kuzey-güney yönünde uzanan geni� bir orta sah�n ile onun yan�ndaki üçer sah�ndan meydana gelmi�tir. �badet mekan�n�n üzeri merkezi bir kubbe ile örtülmü�tür. Kubbe d��ndaki bölümlerin üzerleri tonozlarla örtülüdür. Bunlardan do�uda 10, bat�da da 7 tonoz örtüsü vard�r. Kubbe ve tonozlar� iki kubbe aras�ndaki toplam 48 paye ta��maktad�r. Mihrap önü kubbesi ise günümüze orijinal durumunu koruyarak gelebilmi�tir. Ancak üzerindeki yap�ld�� dönemin özelli�ini yans�tan külah� y�k�lm�� ve günümüze gelememi�tir. �badet mekan�n�n üzerini örten kubbe kitabesinden ö�renildi�ine göre 1899 y�l�nda Sultan II.Abdülhamit taraf�ndan yapt�r�lm��t�r. Yüksek bir kasnak üzerindeki bu kubbenin 1726-1727 y�llar�ndaki onar�m�nda konulan kubbe üzerine yap�ld�� bilinmektedir.

Mihrap mermer sütuncuklar ve mukarnasl� olup, çevresi geometrik ta� oymalarla süslenmi�tir. Ayr�ca istiridye motifli üç ni� de onu tamamlam��t�r. Minber döneminin özelli�ini ta��yan kündekari tekni�indedir. Ne yaz�k ki bu minberin üzerindeki yaz�lardan bir k�sm� kaz�nm�� ve boyanm��t�r.

Caminin do�u ve bat�daki giri� kap�lar� Klasik Selçuklu üslubunda geometrik motiflerle çevrelenmi� ve abidevi bir görünü� kazanm��t�r. Kap�lar�n giri� kemeri üzerinde Kuran’dan al�nma ayetlerden olu�an bir friz dola�maktad�r.

Caminin minaresi bat� taç kap�s� üzerinde kö�k-minare �eklinde 1139 onar�m�nda yap�lm��t�r. Caminin orijinal Selçuklu minaresi bulunmamaktad�r. Büyük olas�l�kla ezan do�u duvar�n�n iç yüzündeki ta� merdivenlerden ç�k�larak damda okunuyordu. Sonradan Osmanl� döneminde caminin bat� taç kap�s� üzerine alt� ayakl� ta� bir minber-minare yap�lm��t�r. Zeminden 47.5 cm. yükseklikte, 1.56x1.39 m. ölçüsündeki dikdörtgen kaideli yekpare ta�tan yap�lm�� minare 5 m. yüksekli�indedir. Konik biçimde oyulmu� sivri kemerli cepheler yekpare ta�tand�r. Minare �erefesinin tavan� içten düz, çat�s� da d��ar�ya ç�k�nt�l� saçaklarla tamamlanm��t�r. Külah�n kaidesi ise kare planl� yekpare ta�tand�r. Külah üç parçal� ta�tan yap�lm��t�r. Bu minber minarenin yap�m tarihi kesinlik kazanamamakla beraber yan�ndaki büyük minarenin XIX.yüzy�l�n sonunda yap�ld�� dü�ünüldü�ünde, bu minarenin daha önce yap�ld�� da aç�kl�k kazanmaktad�r. Ayr�ca portalin yan�nda cami duvar�na biti�ik olan kesme ta�tan yuvarlak gövdeli büyük minare Sultan II.Abdülhamit taraf�ndan 1900-1901 y�l�nda yapt�r�lm��t�r.

Kölük (Gülük) Camisi (Melikgazi)

Kayseri’de Düvenönü semtinde Gülük Mahallesi’nde bulunan Kölük (Gülük) Külliyesi cami ve medreseden meydana gelmi�tir. Yap� toplulu�u XIII. Yüzy�l Dani�mendli eseri olup, Caminin kuzeydo�usundaki kap�s�n�n üzerinde bulunan kitabesinden bu yap�y� Kayseri Ulu Cami’sini onaran Muzaffereddin Mahmud’un k�z� Ads�z Elti Hatun taraf�ndan 1211 tarihinde onar�ld�� ö�renilmektedir. Üç sat�rl�k Selçuklu sülüsü ile yaz�lm�� kitabesinin mealen anlam� �öyledir:

“Bu binay�, Keyhüsrev’in o�lu, dünya ve dinin �erefi, fetihler sahibi hak da��t�c�s�, müminlerin emirinin orta�� büyük sultan Keyhüsrev’in hakimiyeti zaman�nda Allah’�n en zay�f kulu, iffetli kad�n, Ya�basan o�lu Mahmud’un k�z� Ads�z Elti Hatun h.607 (1210-1211) y�l�nda onarm��t�r”.

Camiyi 1335 depreminden sonra Kölük (Gülük) �emseddin büyük ölçüde onarm�� ve bu yüzden de yap� Onun ismi ile tan�nm��t�r.

Cami, dikdörtgen planl� olup içerisindeki sütunlarla be� sahna ayr�lm��t�r. Mihrap önüne rastlayan orta nef kubbe ile di�erleri de tonozlarla örtülmü�tür. Kubbeler ve tonozlar 32 kemer aya�� üzerine oturtulmu�tur. Mihrap önü kubbesi ve onu ta��yan Türk üçgenleri tu�ladan yap�lm��t�r. Caminin güney duvar�nda giri�e göre sola kayd�r�lm�� mozaik çinili bir mihrap görülmektedir. Bu çinili mihrap daha önceden yap�lm�� ta� mihrab�n üzerine XIII.yüzy�l çinileri ile kaplanarak yeniden yap�lm��t�r. Selçuklu mozaik-çini mihraplar�n�n en güzel örneklerinden birisidir. Burada geometrik ve bitkisel motiflerin ve çinilerin aras�na yer yer ayetler yerle�tirilmi�tir.

Gülük camisi'nin çat� ile örtülü kubbesinin yan�nda minber-minaresi bulunmaktad�r. Bu minare 1.60x1.58 m. ölçüsünde ta� kaide üzerine yerle�tirilmi� olup, dört ta� basamakla ç�k�lmaktad�r. Minare alt� ta� sütunun ta��d�� ta� bir külah ile örtülmü�tür.

Cami ve medrese 1835-1856 y�llar�nda onar�lm��t�r. Caminin çat�s� 1971 y�l�nda Vak�flar Genel Müdürlü�ü taraf�ndan yeniden onar�lm�� ve üzeri bak�r kaplamal� ah�ap çat� ile minare sonradan yap�lm��t�r.

Han Camisi (Melikgazi)

Kayseri il merkezinde Burhanettin Bulvar� üzerinde bulunan Han Camisi, XIII.yüzy�lda Selçuklular taraf�ndan yap�lm��t�r. Mimari olarak tipik bir Selçuklu han� plan düzeninde yap�lm��t�r. �lk yap�l��nda han olarak kullan�lan bu yap� sonradan camiye çevrilmi� ve bu yüzden de Han Camisi ismini alm��t�r. Han�n ne zaman camiye çevrildi�i ve ne zaman yap�ld�� konusunda kesin b ilgi bulunmamaktad�r. Caminin kitabesi bulunmamaktad�r. Cami 1856 ve 1896 y�llar�nda onar�lm��t�r.

Caminin içi ve d�� iri yontma ta�lardan yap�lm��t�r. Caminin kapal� k�sm�n�n yan�nda portalin bulundu�u cephede birbirlerine kemerlerle ba�lanm�� dört payenin ta��d�� tonozlu bir bölüm bulunmaktad�r. Bunlardan orta tonoz di�erlerinden daha yüksektir. Han�n ilk yap�l��ndaki kemerli kap�s� orta gözün bulundu�u yere aç�lmaktad�r. Sonraki dönemde bu kap�n�n bulundu�u yere mihrap eklenmi�tir. �badet mekan� mihraba paralel 24 ta� ayakla üç bölüme ayr�lm��t�r. Yap�n�n üzeri toprakla örtülmü� cami olarak kullan�lmaya ba�land�ktan sonra da bat� cephesine bir minare ilave edilmi�tir.

Bu han�n ilk yap�l��nda �ehrin kale surlar�na dayand�� ve �ehir kap�lar� kapand�ktan sonra gelen yolcular�n burada kald�� san�lmaktad�r.

Kur�unlu Camisi (Melikgazi)

Kayseri il merkezinde Belediye Park�’n�n yan�nda �stanbul Caddesi üzerinde bulunan Kur�unlu Camisi’ni Hac� Ahmet Pa�a taraf�ndan yapt�r�lm��t�r. Kitabesinden ö�renildi�ine göre Mimar Sinan taraf�ndan 1585 y�l�nda yap�lm��t�r. Bu caminin ilk yap�m�nda hamam, s�byan mektebi, imaret, han ve çe�mesi ile birlikte külliye halinde idi. Ancak günümüze yaln�zca cami gelebilmi�tir.

Caminin kap�s� üzerinde mermer kitabesinin mealen anlam� �öyledir:

“�ehr-i Zilhiccede urmu�sun anal bünyad�n
Diyalar�m hasredegin sahibine ola dua
Oldu mamur-u vilayet didim ana tarih
Yapal� Kayseri’de camiin Ahmet Pa�a”.

Cami kesme ta�tan Klasik Osmanl� mimarisi üslubunda yap�lm��t�r. Kare planl� ibadet mekan�n�n üzerini pandantiflere oturan yuvarlak kasnakl� merkezi bir kubbe örtmü�tür. �badet mekan�n�n kö�elerindeki dayanaklarla caminin daha dayan�kl� olmas� sa�lanm��t�r. Caminin mermer giri� kap�s� çift revakl� son cemaat yeri yap�ld�� dönem için oldukça karakteristiktir. Mihrap ve minberi mermerden olup, günümüze orijinal konumu ile gelebilmi�tir. Yan�nda kare kaide üzerinde yükselen tek �erefeli minaresi bulunmaktad�r.

Lala (Lale) Camisi (Melikgazi)

Kayseri il merkezinde, Lale Mahallesi’nde bulunan bu cami, Lala Musluhiddin Pa�a taraf�ndan yapt�r�lm��t�r. Kitabesi bulunmad��ndan yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Bununla beraber yap� üslubundan XIII.yüzy�l Selçuklu eseri oldu�u anla��lmaktad�r.

Cami dikdörtgen planl� olup, ilk yap�l��nda üzeri toprak daml� idi. Sonradan ibadet mekan�n�n üzerine büyük ölçüde bir kubbe yap�lm��t�r. Caminin ah�ap minberi a�aç oyma tekni�i ile yap�lm��, Selçuklu a�aç i�çili�inin en güzel örneklerinden birisidir. Taklit kündekâri olan bu minberin üzerinde Ayetü’l Kürsi yaz�l�d�r. Orijinal mihrap günümüze gelememi� ve sonradan asl�na uygun olarak yenilenmi�tir. Minaresi sonradan eklenmi�, kare kaide üzerinde yuvarlak kaideli ve tek �erefelidir.

Caminin do�u taraf�na bir türbe, kuzey taraf�na da bir hamam eklenmi�tir.

Ali Hoca Camisi (Melikgazi)

Kayseri Danac�lar Mahallesi, Yuvak Sokak’ta bulunan Ali Hoca Camisi, Ali Hoca taraf�ndan 1708 y�l�nda yap�lm��t�r.

Cami dikdörtgen planl�, kesme ta�tan küçük bir yap� olup, mimari yönden bir özellik göstermemektedir. Caminin en önemli taraf� Osmanl� mimarisinde Minber Minare denilen minaresidir. �badet mekan�n�n kuzeybat� kö�esine 4,5 m. yüksekli�indeki ta� kaide üzerine yap�lm�� olup, minareye yirmi basamakla ta� bir merdivenle ç�k�lmaktad�r. Dört yekpare ta� sütundan olu�an minarenin üzeri ta� piramidal bir külahla örtülüdür.

Battal Gazi Camisi (Melikgazi)

Kayseri Karacao�lan Mahallesi, Gürp�nar Sokak’ta bulunan bu caminin ne zaman yap�ld�� kesinlik kazanmam��t�r.

Kesme ve moloz ta�tan yap�lan cami mimari yönden bir özellik ta��mamaktad�r. Bununla beraber caminin kuzeyinde 30-40 m. uzakl�ktaki, 1.77 m. yüksekli�inde, 164x154 m. ölçülerinde alt�gen kaide üzerindeki ta� minber minarenin bu camiye ait oldu�u san�lmaktad�r. Minarenin kemerleri üzerinde bir silme bulunmakta olup, üzerindeki külah zamanla yok olmu�tur. Minarenin yüzünde yer yer k�rm�z� a�� boyalar� görülmektedir.

Bozatl� Pa�a Narl� Mescidi (Melikgazi)

Kayseri Bozatl�pa�a Mahallesinde bulunan Narl� Mescit XVIII.yüzy�lda yap�lm��t�r.

Mescit 7.34x12,52 m. ölçüsünde dikdörtgen planl� bir yap�d�r. Kesme ta� ve moloz ta�tan yap�lan mescidin ibadet mekan� dört a�aç direk taraf�ndan desteklenen toprak bir damla örtülmü�tür. Mimari yönden mescidin bir özelli�i bulunmamaktad�r.

Mescidin en önemli yan� kuzey-bat� kö�esindeki minber-minaresidir. Minareye dokuz basamakl� bir merdivenle ç�k�lmaktad�r. Zeminden 4.20 m. yüksekli�inde olan minber-minare 1.20x1.35 m. ölçüsünde ta� bir kaide üzerinde krem renkli kesme ta�tan yap�lm�� olup, sekizgen gövdeli baklava ba�l�kl� sütunlar�n ta��d�� piramit �eklinde bir külahla örtülmü�tür.

C�nc�kl� (Çi�delizade) Camisi (Melikgazi)

Kayseri Cumhuriyet Mahallesi Tennuri Sokak’ta buluna C�nc�kl� Camisi, Çi�delizade Hac� Ahmet A�a taraf�ndan 1664 y�l�nda yap�lm��t�r. Hac� Ahmet A�a’n�n k�z� Ay�e Han�m 1715 y�l�nda camiyi tamir ettirmi�tir. Bundan sonra cami de�i�ik zamanlarda onar�lm��t�r.
Caminin giri� kap�s� üzerinde 1921 tarihli talik yaz�l� dört sat�rl� bir kitabesi bulunmaktad�r.

Kitabe:

�mamzade Re�id bey zevcesi Seyyide han�mla
Semahat kisesini açd�lar sarf itdiler hakka
Yedekçizadeler Hac� Mehmet ve Hüseyin beyler
Bu ra’na mabedi ba’del-harabe etdiler ihya
�lahi ehl-i hayr� eksik etme safha-i arzdan
Ki anlarda k�vam-� din ü nizam-� zinet-i Dünya
R�za tarih-i hicri sene bin üç yüz dahi k�rkda
Li-vechillah olundu cami-i vala bina in�a.

Bu kitabeden de ö�renildi�i gibi camiyi �mamzade Re�id Bey’in e�i Seyyide Han�m, Yedekçizadelerden Hac� Mehmed ve Hüseyin Beyler 1921 y�l�nda onarm��lard�r.

Cami 14.85x14,30 m. ölçüsünde kareye yak�n planl� olup üzeri toprak damla örtülüydü. Cami uzun y�llar harap bir durumda kalm��. 1985 y�l�nda y�k�larak yoldan biraz daha geride eski caminin ölçülerinde yeniden yap�lm��t�r. Toprak dam yerine üzeri çat� ile örtülmü�tür.

Caminin minber-minaresi 2.00x2.00 m. ölçüsünde kare bir kaide üzerinde olup, minareye içeriden 34 basamakl� bir merdivenle ç�k�lmaktad�r. Minarenin zemini caminin çat�s�ndan l.50 m. daha yüksektedir. Minare gövdesi sekizgen dört ayak üzerindedir. Ayaklar baklava ba�l�kl� olup üzerlerine prizma ta�lar konulmu�tur.Üzeri d��ar� do�ru ç�k�nt�l� bir çat� ile örtülmü�tür.

Cürcürler Camisi (Kocasinan)

Kayseri Sahabiye Mahallesi Buyurgan (Cürcürler) Sokak’ta bulunan bu caminin ne zaman yap�ld�� bilinmemektedir. Giri� kap�s� üzerindeki mermer iki sat�rl� kitabesinde Uzun Mollazade El-Hac Ali A�a taraf�ndan 1864’de tamir edildi�i yaz�l�d�r.

Cami moloz ta�tan dikdörtgen planl� olarak yap�lm��, üzeri çat� ile örtülüdür.Mimari yönden bir özelli�i bulunmayan caminin minber minaresi krem renkli ta�tan yap�lm��t�r.19 basamakl� ta� merdivenle ç�k�lan minare 1.49x1.43 m. ölçüsünde ta� bir kaide üzerindedir. Bu kaide üzerinde 1.03m. yüksekli�inde dört sütun Bursa kemerleri ile birbirlerine ba�l� olup bir tabladan sonra konik bir çat�y� ta��maktad�r.

Günümüzde bu minber-minare kullan�lmamakta, kuzey-bat� kö�esine 1955 y�l�nda silindirik gövdeli, tek �erefeli yeni bir minare yap�lm��t�r.

Çakal�z Camisi (Melikgazi)

Kayseri Emira�a Mahallesi, Naz�m Bey Caddesi’nde bulunan bu cami 1582 tarihinde yap�lm�� ,l955 y�l�nda y�k�larak yeniden yap�lm��t�r.

Cami kesme ta�tan, 10.50x10,50 m. ölçüsünde kare planl� olup, üzeri betonarme bir kubbe ile örtülmü�tür. Önüne basit bir son cemaat yeri ile kuzey-bat� kö�esine de Klasik Osmanl� Mimarisi üslubunda tek �erefeli bir minare eklenmi�tir.

Caminin mimari yönden bir özelli�i olmamas�na kar��l�k, eski camiden arta kalan avlu duvar�n�n üzerinde 1.70m. yüksekli�inde bir minber-minaresi bulunmaktad�r. Minber-minare alt� adet silmeli alt�gen ayak üzerinde yöresel krem rengi ta�tan yap�lm��t�r.Yekpare ta� sütunlar üzeride geçmeli geometrik ve bitkisel motifler bulunmaktad�r. Ayaklar birbirlerine hafif sivri kemerlerle ba�lanm��, üzeri de yekpare ta�tan sivri bir külah �eklinde örtülmü�tür.

Çifteönü Camisi (Melikgazi)

Kayseri, Gubaro�lu Mahallesi, Çifteönü Caddesi’nde bulunan caminin üzerindeki bir levhadan Hac� Seyyid Mehmet A�a taraf�ndan 1882 y�l�nda yapt�r�ld�� ö�renilmektedir. Caminin bu tarihten önce yap�l�p yap�lmad�� konusunda ise yeterli bir bilgi bulunmamaktad�r. Minare kaidesinde 78x77 cm. ölçüsünde talik yaz�l� mermer kitabede caminin 1882 y�l�nda yap�ld��n� do�rulamaktad�r.

Cami-i Çifteönü de oldu ihya yümn ile
Hac� Seyid Mehmed A�a himmet etti �evk ile

Bir minare k�ld� in�a camie kim bu a�a
Be�vakitte okusun ezan müezzin a�k ile

�u ümidle ola �afi Ruz-i Mah�er’de bana
Hazret-i Bilal-i Habe�i nezd-i Hak’da lutfile

Böyle hayr�n ehlini Hak beldemizden kesmesin
�de matlubuna nail du cihandan r�fk ile

Sa-i bin üç yüzde tekmil tarih-i lafz-� Rauf
Okuyanlar yad ideler ehl-i hayr� hayr ile
L’illahi Fatihe Sene 1300 (1882).

Cami kesme ta�tan 18.00x18.00 m. ölçüsünde kare planl� bir yap�d�r. �badet mekan� 12 ah�ap sütunun ta��d�� toprak bir dam ile örtülüdür. Mihrap ve minberi bir özellik göstermemektedir. Caminin iki minaresi vard�r. Bunlardan biri yüksek bir avlu duvar�n�n üzerinde olup, 19 ta� basamakla ç�k�lan bir minber-minaredir. Zeminden 4.65 m. yüksekli�indeki minarenin caminin dam�na yak�n yerde kaidesi bulunmaktad�r. Oldukça bas�k alt�gen gövdeli alt� sütunun ta��d�� minber-minareye do�udan ç�k�lmaktad�r. Sütunlar aras�nda ta� korkuluklara yer verilmi�tir. Üzerindeki ta� sütunlar yekpare olup, konik ta� külah� oturtulmu�tur.
Caminin ikinci minaresi ibadet mekan�n�n kuzey bat� kö�esine ve camiye biti�ik olarak yap�lm��t�r. Kesme ta�tan silindirik gövdeli ve tek �erefeli olup yak�n tarihlerde yap�lm��t�r.

Deliklita� Kesim Ç�kmaz� Mescidi (Melikgazi)

Kayseri, Deliklita� Mahallesi’nde bulunan küçük bir mescittir. Kitabesi bulunmad��ndan ve kaynaklarda da ismine rastlanmad��ndan ne zaman ve kimin taraf�ndan yapt�r�ld�� bilinmemektedir.

Cami 10.00x10.00 m. ölçüsünde kare planl� küçük bir yap�d�r. Kesme ta�tan yap�lan caminin mimari bir özelli�i bulunmamaktad�r. Yaln�zca 11 basamakl� ta� bir merdivenle ç�k�lan minber-minaresi dikkati çekmektedir. Oldukça sade sar� renkli ta�tan yap�lan minare dört yekpare ta� sütunun ta��d�� konik külahtan meydana gelmi� bir görünümü vard�r. Minare de herhangi bir bezeme eleman�na rastlanmamaktad�r. Günümüzde oldukça harap bir durumdad�r.

Emir Sultan Mescidi (Melikgazi)

Kayseri, Cumhuriyet Mahallesi’nde �eyh Camisi yak�n�ndad�r. Cami ismini yan�nda gömülü olan Emir Sultan ismiyle tan�nan Hoca �zzettin Efendi’den alm��t�r. Kitabesi bulunmad��ndan ne zaman yap�ld�� kesinlik kazanamam��t�r.

1970’li y�llara kadar harap bir halde gelen mescit 1979-1980 y�llar�nda yap�lan bir restorasyonla yenilenmi�tir. Mescit 10.00x12.00 m. ölçüsünde olup sa��nda kare planl� Evliya Sultan’�n türbesi bulunmaktad�r. Türbe sekiz kö�eli sivri külahl� bir Selçuklu kümbeti �eklinde yap�lm��t�r.

Mescidin türbe giri� kap�s� üzerinde minber-minaresi bulunmaktad�r. Bu minare l980 onar�m�nda yap�lm��t�r. Minare ta� kaide üzerinde dört ayakl� olup, üzeri düz bir çat� ile örtülmü�tür. Kayseri’deki di�er minber-minarelerden farkl� olarak minarenin içerisindeki kubbe ve küçük pencereler de bulunmamaktad�r.

Göllü Cami (Melikgazi)

Kayseri Gubaro�lu Mahallesi, Çifteo�lu Caddesi, Göllü Sokak’ta bulunan Göllü Camisi’nin ne zaman yap�ld�� konusunda bilgi bulunmamaktad�r. Ancak yak�n�ndaki Göllü Çe�me’nin 1551 tarihinde yap�ld�� dikkate al�nacak olunursa bu caminin de XVI.yüzy�l�n ortalar�nda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Cami kesme ta�tan, 14.00x11.00 m. ölçüsünde kareye yak�n dikdörtgen planl� olup, 1971 y�l�nda yap�lan onar�m s�ras�nda cami geni�letilmi� ve orijinal konumundan tamamen uzakla�m��t�r. Caminin Kayseri’ye özgü minber-minaresi caminin dam�na oturtulmu�tur. Bu minare 10.50 m. yüksekli�inde olup, 1.20x1.20 ölçüsünde ta� bir kaide üzerindedir. Kayseri’ye özgü krem renginde ta�tan yekpare olan minareyi baklava ba�l�kl� dört sütun ta��maktad�r. Üzerine de sekiz dilimli konik bir külah oturtulmu�tur.

Gubaro�lu (Yumurtal�) Mescidi (Melikgazi)

Kayseri Gubaro�lu Mahallesi, Kurum (Karafakih) Sokak’ta bulunan bu mescidi, �ah Melek hatun 1320 y�l�nda yapt�rm��t�r.

Mescit kare planl� olup, moloz ta� ve yar�m kesme ta�tan yap�lm��, 7.00x7.00 m. ölçüsündedir. Bunun d��na da dikdörtgen planl� bir son cemaat yeri eklenmi�tir. Bu mescidin daha önce türbe iken 1560 y�l�nda önüne son cemaat yeri eklenerek mescit haline getirilmi�tir. Mescidin mihrap ve kuzey cephelerinde iki�er, do�u ve bat� yönlerinde de birer küçük pencere ile içerisi ayd�nlat�lm��t�r. Mihrab�n sa� ve soluna birer, do�u ve bat� duvarlar�na da iki�er ni� aç�lm��t�r. Mescidin mihrap duvar�ndaki Roma lahti parças�ndan ötürü halk bu lahit parças�n� yumurtalara benzetmi� ve bu yüzden de mescide Yumurtal� Mescit ismi yak��t�r�lm��t�r.

Mescidin avlu kö�esindeki ta� merdivenlerle ç�k�lan 5 m. yüksekli�inde minaresi bulunmaktad�r. Minarenin dört sütununun ba�l�klar� baklava dilimli Türk üçgenleri ile bezelidir. Minarenin petek k�sm� yukar�ya do�ru daralarak alt�gene dönü�mekte ve her cephesinde de birer pencere bulunmaktad�r. Üst k�sm� alt�gen piramidal bir külah ile örtülmü�tür.

Mescidin ibadet mekan�n�n kubbesine de 1980’li y�llarda demir basamaklarla ç�k�lan alt� ayakl� bir minber-minare daha eklenmi�tir. Ancak bu minare mescidin görünümünü olumsuz yönde etkilemi�tir.

Helvac� Dede ��h Mescidi (Kocasinan)

Kayseri Serçeönü Mahallesi’nde bulunan bu mescidin ne zaman yap�ld�� kesinlik kazanamam��t�r. Bununla beraber, yap�n�n XII.-XIII.yüzy�lda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Mescit 8.00x8.80 m. ölçüsünde kare planl� küçük bir yap�d�r. Moloz ta�tan yap�lan bu mescit çe�itli onar�mlar geçirmi�, bunun sonucu olarak da orijinalli�inden oldukça uzakla�m��t�r. Orijinal mihrap ve minberi günümüze gelememi�tir. Mescidin toprak örtülü dam�n�n güneybat� kö�esinde, d��ar�ya do�ru ç�k�nt�l� 1.36x1.43 m. ölçüsündeki ta� kaide üzerinde, kesme ta�tan, dört sütunlu minber-minaresi bulunmaktad�r.

Kalayc�o�lu Mescidi (Kocasinan)

Kayseri Orta Mahalle’de, Gevher Nesibe Sultan �ifaiyesi’nin kuzeyinde bulunan bu mescit XVIII.yüzy�lda yap�lm��t�r.

Mescit bir avlu ortas�nda olup, dikdörtgen planl�, kesme ta�tan yap�lm��, üzeri düz bir damla örtülmü�tür. Avlu duvar�n�n kuzeybat� kö�esinde zeminden 2.57 m. yüksekli�inde, 9 basamakl� ta� merdivenlerle ç�k�lan minber-minaresi bulunmaktad�r. Bu minare dört sütunun ta��d�� baklaval� ve Türk üçgenleri ile süslüdür. Bu sütunlar üzerinde oldukça iri ta� bir külah bulunmaktad�r. Bu külah�n içerisi oyulmu� ve dört cephesine birer ku� evi yerle�tirilmi�tir.

Seyit Gazi Camisi (Melikgazi)

Kayseri Seyitgazi Mahallesi, Dinçtürk Sokak’ta bulunan bu caminin yap�m tarihi bilinmemektedir. Bununla beraber, caminin minaresi mescidin yan�ndaki çe�menin üzerinde bulunmakta olup, çe�menin kitabesinde 1906-1907 tarihleri yaz�l�d�r. Bu bak�mdan mescidin XX.yüzy�l�n ba��nda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Caminin mimari yönden bir özelli�i bulunmamaktad�r. Minber-minaresi 1.07x1.07 m. ölçüsünde kare bir kaide üzerinde dört kesme ta� sütundan meydana gelmi�tir. Sütunlar�n ba�l�klar� baklava dilimleri ve Türk üçgenleri ile bezenmi�tir. Minarenin külah� sütunlar üzerindeki sekizgen kaide üzerine oturmu�, ancak günümüze harap bir durumda gelmi�tir.

Ta�mak�ran Camisi (Melikgazi)

Kayseri Tahira�a Mahallesi’nde Kapan ve Tasma sokaklar� aras�nda bulunan bu caminin ne zaman yap�ld�� bilinmemektedir. Ancak, XVIII.yüzy�lda yap�ld�� sonraki y�llarda yap�lan onar�mlarla özelli�inden büyük ölçüde uzakla�t�� san�lmaktad�r.

Cami kareye yak�n dikdörtgen planl� olup, 12.60x14.50 m. ölçüsündedir. �badet mekan� dört a�aç sütunla desteklenen düz bir toprak damla örtülüdür. Sonraki y�llarda buraya ah�ap bir çat� yap�lm��t�r. Caminin kuzeydo�u kö�esinde minber-minaresi bulunmaktad�r. Zeminden 2.95 m. yükseklikte olan minareye mihrap yönündeki 14 basamakl� ta� bir merdivenle ç�k�lmaktad�r. Minare dört sütunlu olup, 0.98x0.95 m. ölçüsünde ayr� bir alanda bulunmaktad�r. Buradaki sütunlar�n kare kaideli sekizgen gövdeli ve baklava dilimli ba�l�klar� vard�r. Sütunlar�n ta��d�� yekpare parça üzerinde sekizgen piramitli külah� bulunmaktad�r.

Ulu Camii (Cami-i Kebir) (Bünyan)

Kayseri Bünyan ilçesinde, Camii Kebir Mahallesi’nde bulunan Bünyan Ulu Camisi’ni kitabesinden ö�renildi�ine göre, Emir-ül Ümera’n�n emriyle Mimar Kaluyan bin Karabuda taraf�ndan 1333 y�l�nda yapt�r�lm��t�r. Cami-i Kebir Camisi, Salih Bey Camisi olarak da an�lmakta olup, bunun nedeni Salih Bey ismindeki birinin camiyi tamir ettirmesindendir.

Caminin iki sat�rl�, 3.96x036 m. ölçüsündeki mermer kitabesinin üzerinde Kuran’�n 1. ve 18. Ayeti yaz�l�d�r. Bu kitabenin mealen anlam� �öyledir:

“Allah’�n mescitlerini ancak Allah’a ve Ahiret gününe inanan, namaz�n� k�lan zekat�n� veren ve Allah’tan ba�ka bir kimseden korkmayanlar onar�rlar. ��te onlar do�ru yolu bunlardan olabilirler Allah do�rudur.

Nebi Allah’�n rahmet ve selam� ona olsun buyurdu. Her kim küçükte olsa bir mescit yapt�r�rsa Allah ta o kimse için cennette bir ev yapar ve o eve hamd evi ad�n� verir. Bu mübarek mescidin imar�n� emirlerin emiri adil, Müeyyed Muzaffer, fas�klar� kahreden, isyankarlar� katleden, Zahirettin bin Tac-� k�z�l (Altun taç) Allah onun ak�betini hay�r eylesin emretti 734 (1333) senesini Muharrem ay�n�n ba��nda bina edildi”.

Cami kesme ta�tan, kare kaideli olup, kütlevi yap�s� ile d��tan küçük bir kale görünümündedir. Duvarlar� gri kalker ta��ndan yap�lm��t�r. Kuzey duvar�n�n ortas�nda d��ar�ya do�ru ta�k�n portalinde stilize grifon ve aslan ba�lar�na benzer kabartmalar olmak üzere birbirlerinden farkl� ta� bezeme ile süslenmi�tir. Buradaki motiflerin hemen hepsi Anadolu Selçuklular�n�n XIII.yüzy�lda yap�lm�� eserlerinde görülmektedir. Kuzeydo�u kö�esinde masif bir kulesi bulunmaktad�r. Bu kule onikigen olarak cami duvar�na kadar yükselir ve sonra onikigen bir külahla da sona erer. Caminin kuzeybat� kö�esinde de buna benzer bir kule olmas� gerekirken, buraya 1956 y�l�nda minare yap�lm��t�r. Minarenin gövdesi yap�ya uyum sa�layamam��t�r.

Caminin ibadet mekan�n� orta yerdeki dört kal�n paye ile kuzey ve güney duvar�na dayal� dört yar�m payeyi birle�tiren sivri kemerler içerisini, mihrap duvar�na dik üç sahna ayr�lm��t�r. Bunlardan orta sah�n yan neflerden daha geni�tir. Kemerler üzerindeki k�sa duvarlar hat�llarla desteklenerek ah�ap tavan� ta��maktad�r. Orta nefteki hat�llar ve tavan konsollar�n yard�m�yla biraz daha yükseltilmi�tir.

Caminin ilk yap�m�ndaki mihrap ve minaresi hakk�nda bilgi bulunmamaktad�r. Bugünkü ta� mihrap ve ta� minber sanat tarihi yönünden önem ta��mamaktad�r. Kademeli mihrap ni�i stüko kapl� olup, caminin içerisindeki yegane bezemeyi yans�tmaktad�r. Mihrap ni�inde irili ufakl� y�ld�z motiflerinin aralar� çiçeklerle doldurulmu�tur. Sivri kemerli istiridye �eklindeki mihrap ni�inin kemer dolgular�nda da iki kabarma rozet ile iki yan�nda da iki sütunçe bulunmaktad�r.

Sultan Alaaddin Camisi (Bünyan)

Kayseri Bünyan ilçesi, Büyük Bürüngüz Köyü’nde, M�r�k mahallesi’nde bulunan bu cami Sultan Alaaddin ve Alaüddevle isimleri ile tan�nmaktad�r. Caminin yap�m tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Caminin giri� kap�s� üzerinde bulunan kitabesi de tahrip oldu�undan okunamam��t�r. Kap�n�n bat�s�ndaki üç sat�rl� ikinci bir kitabenin ilk sat�r� okunamam��, ikinci ve üçüncü sat�rlardan anla��ld��na göre bu camiyi Mahmut isimli bir ki�i 1590 tarihinde onarm��t�r. Ayr�ca kap�n�n yan sövelerinde bulunan bir ba�ka yaz�da da 1784’te bir onar�m daha geçirdi�i yaz�l�d�r. Cami son olarak Vak�flar Genel Müdürlü�ü taraf�ndan 1977 y�l�nda onar�lm��t�r.

Cami dikdörtgen bir alan üzerinde kurulmu�tur. Üzeri be�ik tonozla örtülüdür. Yap�m�nda düzgün kesme ta� kullan�lm��t�r. Kuzey ve güney cepheleri tamamen sa��r olarak yap�lm�� do�u cephesinin güney ucuna ise dikdörtgen bir pencere yerle�tirilmi�tir. Caminin kuzey cephesinin ortas�nda bulunan giri� kap�s� d��ar�ya do�ru hafif bir ç�k�nt� yapmaktad�r. Caminin saçaklar�na kadar yükselen bu giri� kap�s� sade profilli ku�akla çepeçevre ku�at�lm��t�r. Kap�n�n kö�elerinde kompozit ba�l�klara oturan sütuncuklar bulunmaktad�r. Giri� kap�s�n�n üzeri dört s�ra mukarnasla doldurulmu�tur. Kilit ta�� üzerinde daire �eklinde bir madalyon bulunmaktad�r. Ayr�ca kilit ta�� ile di�er ta�lar aras�na siyah ta�lar yerle�tirilmi�tir.

Caminin ibadet mekan� 8.60x6.00 m. ölçüsünde olup, do�u bat� yönündeki be� takviye kemerli be�ik tonozlarla üzeri örtülmü�tür. Güney cephesinin ortas�nda bulunan mihrap d��ar�ya do�ru hafifçe ç�k�nt� yapmaktad�r. Ni�in iç k�sm� üç s�ra mukarnasla doldurulmu�tur. �ki yan�na da birer ni� yerle�tirilmi�tir. Bezeme yönünden oldukça sadedir.

Kuzey cephesinin bat� kö�esine 20 basamakl� ta� bir merdivenle ç�k�lan minber-minare yap�lm��t�r. Dört sütun taraf�ndan ta��nan bu minarenin cephesinde bir taç kap�s� di�er yanlar�nda da birer penceresi bulunmaktad�r. Oldukça sade olan bu minare profilli bir silme ile çepeçevre ku�at�lm��t�r. Pencerelerin üzerine palmet ve lale motifleri yerle�tirilmi�tir.

Dani� Ali Bey Camisi (Bünyan)

Kayseri Bünyan ilçesi, Büyük Bürüngüz Köyü meydan�nda bulunan bu cami, de�i�ik zamanlarda yap�lan eklerle geni�letilmi�tir. Dört bölümden olu�an caminin ilk bölümü, do�udaki cephe boyunca uzanan dikdörtgen yazl�k mescit k�sm� 1580-1582 y�l�nda yap�lm��t�r. Bunun bat�s�nda bulunan türbe ile mescit 1587 y�l�nda eklenmi�tir. Böylece yazl�k ve k��l�k mescit bölümleri kuzey cephede tek düzeydedir. Bu cephenin ortas�na yüksekli�i ana mekanlardan daha az olan bir mutfak bölümü de 1738 y�l�nda eklenmi�tir. Mutfa��n kuzey yönündeki d�� cephesi sa��r duvarl�d�r.

Caminin kuzey cephesindeki yap�m kitabesi h.988 (1580) tarihlidir. Yazl�k mescit k�sm�ndaki kitabede caminin banisi olarak, Dani�mendli Ali Bey bin Hasan’dan söz edilmektedir. Caminin güney cephesi iki kademelidir. Caminin k��l�k k�sm�na güney duvar�n�n do�usundaki bas�k kemerli bir kap�dan girilmektedir. Bu bölüm 9.80x6.70 m. ölçüsünde dikdörtgen bir mekan olup, üzeri takviye kemerli be�ik tonozla örtülmü�tür. �çerisi bat� cephesindeki iki dikdörtgen pencere ile ayd�nlat�lm��t�r. Bu pencerelerin alt k�s�mlar� merdiven basama�� eklindedir. Pencerelerin alt�nda tek sat�rl�k bir kitabe bulunmaktad�r. Mihrab�n bulundu�u güney duvar� merdiven basama�� eklinde profilli bir silme ile ku�at�lm��t�r. Güney duvar�n�n ortas�ndaki mihrap alt� yönlü bir ni� �eklindedir. Üzeri yedi s�ra mukarnas dizisi ile sonuçlanmaktad�r. Bu bölümde de Kuran’dan al�nma Ayetler yaz�ld�r�.

Bat� cephesinde bulunan tek �erefeli minaresi ana kütleden d��ar�ya ç�k�nt� yapmakta olup, yap�ya daha sonra eklenmi�tir. Ancak minarenin gövde k�sm� bilinmeyen bir tarihte y�k�lm��t�r.

Caminin k��l�k bölümünün güney cephesindeki bir kap�dan caminin banisinin soyundan olanlar ve ayn� zamanda minareyi yapt�ran �efika Han�m’�n türbesinin bulundu�u k�sma geçilmektedir. Türbe 6.62x5.73 m. ölçüsünde be�ik tonozla örtülü bir yap�d�r. Bat� cephesindeki bir pencere ile içerisi ayd�nlat�lmaya çal��lm��t�r. Türbe içerisinde üç tane ni� bulunmaktad�r. Türbede iki adet ta� sanduka bulunmaktad�r.

Caminin yazl�k k�sm�na do�u duvar�n�n kuzeyindeki bas�k kemerli bir kap�dan girilmektedir. Buras� 14.75x7.88 m. ölçüsünde dikdörtgen planl� olup, üzeri takviye kemerli be�ik tonozla örtülüdür. Mihrap güney cephesinde olup, ni�in içerisi be� s�ra mukarnasla doldurulmu�tur. Ayr�ca iki yan�na da birer ni� yerle�tirilmi�tir. Bu ni�ler üzerinde de Kuran’dan al�nma Ayetlere yer verilmi�tir. �badet mekan�n�n güneybat� kö�esindeki minber ta�tan olup, ayaklar birbirlerine bas�k kemerlerle ba�lanm��t�r. Mihrap üzerinde geometrik kompozisyonlu sümbül çiçekleri ba�ta olmak üzere çe�itli kabartmalara yer verilmi�tir.

Mütevelli Camisi (Bünyan)

Kayseri Bünyan ilçesi, Büyük Bürüngüz Köyü’nde bulunan Mütevelli Camisi ismini cami avlusunun güneydo�u kö�esinde bulunan çe�meden alm��t�r. Caminin yap�m kitabesi bulunmamaktad�r. Ancak çe�me kitabesinden ö�renildi�ine göre Cami, çe�me ile birlikte 1834 y�l�nda Esat Hac� Halil A�a taraf�ndan onar�lm��t�r. Yap�m tarihi kesinlik kazanamam��t�r. Bununla beraber caminin XVI.yüzy�l�n sonlar�nda veya XVII.yüzy�l�n ba�lar�nda yap�ld�� san�lmaktad�r.

Caminin do�u cephesi iki katl� olup, son cemaat yeri de burada bulunmaktad�r. Bat� cephesinde ise hazire ve minber-minareye ç�k�� sa�layan bir kap� bulunmaktad�r.

Cami avlusuna güneydo�u kö�esindeki bas�k kemerli bir kap�dan girilmektedir. Do�u ve bat� yönündeki küçük avlular caminin haziresidir. Son cemaat yerine do�u cephenin kuzeyindeki kap�dan girilmektedir. �badet mekan� 7.20x4.91 m. ölçüsünde dikdörtgen planl�d�r. Üzeri be�ik tonozla örtülmü�tür. �badet mekan� güney cephedeki mihrab�n iki yan�na simetrik olarak yerle�tirilmi� pencerelerle ayd�nlat�lm��t�r. Güney cephesinin ortas�nda bulunan mihrap d��a çok hafif ç�k�nt�l� olup, iki yan�ndaki sütunlarla çerçeve içerisine al�nm��t�r. Mihrap ni�inin üzeri alt� s�ra mukarnasla doldurulmu�tur. Caminin minberi ve vaiz kürsüsü bulunmamaktad�r.

Ulu Cami (Sivasi Hatun Camisi) (Develi)

Kayseri Develi ilçesi, Eski Develi’de bulunan bu cami kitabesinden ö�renildi�ine göre; IV.K�l�çarslan’�n o�lu III.Keykavus zaman�nda 1281 y�l�nda yap�lm��t�r. Kitabenin mealen anlam� �öyledir:

”Bu mübarek caminin yap�lmas�na Allah mülkünü daim k�ls�n iki k�blenin özlemi ile tutu�an ümmetlerin dizginlerini elinde bulunduran din ve dünyan�n bereketi yüce sultan K�l�çarsalan o�lu Keyhüsrev zaman�nda emredilmi�tir”.

Bu kitabenin alt�ndaki dört sat�rdan olu�an, Selçuklu nesihi ile yaz�lm�� bir kitabe daha bulunmaktad�r. Bu kitabede mealen;

“Allah’�n rahmetine muhtaç zaif kulu Göçer Aslan o�lu Nasrullah ve Allah’�n rahmeti ve r�zas�na muhtaç Onun zaif cariyesi Sa’d k�z� Sivasti taraf�ndan Allah ba�ar�lar�n� ihsan ve hay�rlar�n� onlara yad eylesin h.680 (1281)”. Yaz�l�d�r.

Prof.Dr.Kerim Türkmen’den ö�renildi�ine göre; Ulu Cami’deki bu iki kitabe birle�tirildi�inde �u anlam ç�kmaktad�r: “Camileri ancak Allah’a ve ahiret gününe inananlar, namaz k�lanlar, zekatlar�n� ödeyenler ve tek Allah’tan sak�nanlar in�a ederler. Bu mübarek caminin yap�lmas�na Allah mülkünü daim k�ls�n iki k�blenin özlemi ile tutu�an ümmetlerin dizginlerini elinde bulunduran, din ve dünyan�n bereketi, yüce sultan K�l�çaslan o�lu Keyhüsrev zaman�nda, Allah’�n rahmetine muhtaç zaif kulu Göçeraslan o�lu Nasrullah ve Allah’�n rahmeti ve r�zas�na muhtaç, onun zaif cariyesi, Sa’d k�z� Sivasti taraf�ndan, Allah ba�ar�lar�n� ihsan ve hay�rlar�n� kendilerine yad eylesin, 680 (1281) y�l�nda emredilmi�tir”.

Böylece Develi Ulu camisi’nin IV.K�l�çaslan’�n o�lu III.Keyhüsrev zaman�nda Göçeraslan o�lu Nasrullah ve e�i Sivasti taraf�ndan 1281 y�l�nda yapt�r�ld�� anla��lmaktad�r.

Cami kareye yak�n dikdörtgen planl� oldukça sade kesme ta�tan yap�lm��t�r. Caminin kuzey cephesinde d��ar�ya ta��r�lm��, derin bir ni� �eklinde giri� kap�s� bulunmaktad�r. Giri� kap�s� iç içe geçmi� iki sivri kemerle s�n�rland�r�lm�� olup, üzerinde mukarnasl� kavsaras� bulunmamaktad�r. Ancak içerideki kemerin üzeri kabartma motiflerle bezenmi�tir. �badet mekan� mihraba dik dört s�ra halinde, dörder ayakla be� sah�na bölünmü�tür. Bu ayaklar birbirlerine ve duvarlara sivri kemerlerle ba�lanm��, caminin üzerini örten sivri tonozlar� ta��maktad�rlar. Bu tonozlar mihraba paralel birinci sah�nda do�u-bat� do�rultusunda, di�er sah�nlarda güney-kuzey yönüne do�rudurlar. Ayr�ca mihrap önü küçük bir kubbe ile belirtilmi�tir. Orta sah�n di�erlerinden biraz daha geni� tutulmu�tur.

Caminin mihrab� güney duvar�nda olup, d��ar� ta�k�n de�ildir. Duvarda kullan�lan malzemelerden farkl� olarak burada gri andezit ta�� kullan�lm��t�r. Mihrap üç bordürle çevrilmi�tir. Bunlar geometrik, yaz� ve bitkisel kompozisyonlar� içeren bordürlerdir. Ayr�ca mihrap beyaz mermerden burmal� sütunçelerle de s�n�rland�r�lm��t�r. Mihrab�n üzeri yedi s�ra halinde mukarnaslarla bezenmi� ve sivri bir kemerle de çerçevelenmi�tir. Burada k�vr�k dal, rumi, palmet ve lotüs ve on kollu y�ld�z motifleri de görülmektedir. Mihrap ni�inin çevresinde geni� bir bordür içerisinde Al-i �mran Suresi’nin 18. Ayeti ile 19.Ayetinin bir bölümü yaz�l�d�r. Ayr�ca mihrap içi ni�inde de Hac Suresinin 77.Ayeti; mihrap ni�inin sa� taraf�ndaki sütun kaidesinde de Enbiya Suresinin 107.Ayeti; Mihrap ni�inin solundaki sütun kaidesinde de Kalem Suresinin 4.Ayeti yaz�l�d�r.

Caminin orijinal minberi 1933 y�l�nda buradan al�nm��, önce kayseri Müzesi’ne, sonra da Ankara Etno�rafya Müzesi’ne götürülmü�tür. Bu minberin parçalar�ndan k�vr�k dall� rumi, palmet, bitkisel motifler, kufi kitabeler, sekiz kollu y�ld�zlarla bezendi�i anla��lmaktad�r.

A�a�� Everek Fatih Cami (Develi)

Kayseri Develi ilçesinde bulunan Fatih Camisi, kitabesinden ö�renildi�ine göre h.1244 (1828) y�l�nda yap�lm�� bir Ermeni Kilisesidir. Develi’de Ermeni cemaatinin kalmamas� üzerine uzun süre kendi haline terk edilmi�, daha sonra Vak�flar Genel Müdürlü�ü’nce restore edilerek 1978 y�l�nda camiye çevrilmi�tir.

Kesme ta�tan yap�lan caminin d�� duvarlar�nda k�rm�z� tu�ladan �erit halinde hat�llara yer verilmi�tir. Böylece yap�n�n kütlevi d�� görünümü hafifletilmi�tir. �badet mekan� alt� sütun ile bölümlere ayr�lm��, bu sütunlar pandantifli merkezi bir kubbeyi ta��maktad�r. Merkezi kubbe yanlardan yar�m�ar kubbelerle desteklenmi�tir. Bezeme olarak önemli bir mimari elemana rastlanmamaktad�r.

Harman Cami (Talas)

Kayseri Talas ilçesi, harman Camisi Mahallesi’nde bulunan bu cami kitabesinden ö�renildi�ine göre 1860 y�l�nda Sultan Abdülmecit döneminde onar�lm��t�r. Caminin yap�m tarihi kesin olarak bilinmemektedir.Giri� kap�s� üzerinde mor zemin üzerine alt�n yald�zla be� sat�rl�k talik yaz�l� kitabesi bulunmaktad�r. Bu kitabenin üzerinde Sultan Abdülmecid’in tu�ras� vard�r. Prof Dr. Kerim Türkmen’den ö�renildi�ine göre kitabenin mealen anlam� �öyledir:

“Alemlerin ruhu Padi�ah Sultan Mecid
Allah’�n gölgesi, Peygamberin vekili

Sayesinde Kayseri sakinleri bu yüce
Caminin tamirine keselerinden katk�da bulundular

Öyle güzel süslendi ki döndü bahçeye her yeri
Kemerini görseydi cennet ba��n�n tavusu onu gösterirdi

Ey cemaat vacip oldu sizlere dua etmek
Özellikle böyle sevgi dolu mabet var iken

Ben de zihni hame-i güberle yazd�m tarihini
Sen de et be� vaktini bu camiye daim mekan
h.1277 (1860)”.

Cami kuzey-güney yönünde dikdörtgen planl� olup, kesme ta�tan yap�lm��t�r. Caminin önündeki üç kubbeli son cemaat yeri Vak�flar genel Müdürlü�ü taraf�ndan restorasyon çal��mas� s�ras�nda kubbeler kald�r�lm�� ve beton bir tavanla üzeri örtülmü�tür. Son cemaat yeri dört sütunlu yuvarlak kemerlidir. �badet mekan�n�n üzeri merkezi bir kubbe ile örtülmü�tür. Caminin yan�ndaki dörtgen kaide üzerinde yuvarlak gövdeli tek �erefeli minaresi bulunmakta olup, yak�n zamanlarda yenilenmi�tir.

Ali Saib Pa�a Cami (Talas)

Kayseri Talas ilçesi Kiçiköy Mahallesi’nde (A�a�� Talas), Ali Saib Pa�a Caddesi üzerinde bulunan bu camiyi, kitabesinden Talasl� Al

Devam Et 0 Yorum

Bursa Hakk�nda Her�ey

16/8/2008"

Kurulu�

Be� bin y�ldan beri yerle�ime sahne olan Bursa'n�n 7 km. kuzeyinde Demirta� nahiyesinin 2,5 km. güneyinde, 90 m. çevresi 5m. yüksekli�i olan "Demirta� Höyü�ü" yer almaktad�r. Bu höyükte genellikle elde, az miktarda da çarkta yap�lm�� kase, küp ve testilere ait seramik parçalar� bulunmaktad�r. Bunlar erken bronz ça�dan kalm�� olup M.Ö.2500 y�llar�na tarihlenir.

Kentin 14 km. bat�s�nda, Çay�rköyü'nün 1 km. güneybat�s�ndaki "Çay�rköy Höyü�ü"nün boyutlar� Demirta� Höyü�ü ile ayn�d�r. Burada bulunan seramik parçalar�nda gri, k�rm�z� grikahverengi ve siyah renkler hakimdir. Bulunan seramik parçalar�n�n önemli k�sm� elde, çok az miktardakiler de çarkta yap�lm��t�r. Höyü�ün en eski buluntusu M.Ö.2700 y�l�na aittir.

Günümüzden yakla��k 5000 y�l önce insanlar�n yerle�ti�i bu topraklara M.Ö. VII. yüzy�lda Trakya'da Strümon nehri kenar�nda oturan Bitynler ve akrabalar� Tnyniler �skit sald�r�lar�na kar�� koyamay�nca kuzeybat� Anadolu'ya göç ederek yerle�irler. Bu verimli topraklara Bitynia ad�n� verirler. K�sa zamanda s�n�rlar�n� geni�letmelerine ra�men M.Ö.VI yüzy�lda bölgede güçlü orduya sahip Lidyal�lar�n hakimiyetine girmekten kurtulamazlar. M.Ö.546'da Lidya Kral� Kroisos, Pers ordular� kar��s�nda ma�lup olunca bölge M.Ö.453 tarihine kadar Pers �mparator�u�u s�n�rlar� içine girer.

Makedonya �mparatoru �skender'in bu bölgeleri hegemonyas�na almas� M.Ö.325 y�l�ndan ölümüne kadar devam eder. Bithnia ve Küçük Asya topraklar� �skender'in ölümü üzerine komutanlar� aras�nda yap�lan payla��mda Antigonos'un idaresine girer. Fakat �skender'in komutanlar� aras�nda bir süre mücadeleler devam eder. Bu f�rsattan Bithynia Krall�� yararlan�r. Bitynlileri yöneten Doidalses bölgede ba��ms�z bir krall�k geli�tirdi. Krall�k Zipoites (M.Ö.327-279) zaman�nda kom�ular� taraf�ndan tan�n�p sayg� gördü. Ziopites'in o�lu I.Nikomedes (M.Ö.279-250) y�llar� aras�nda s�n�rlar� geni�letti. Küçük Asya'n�n en sayg�n krall�� haline getirdi.

Orta Avrupa'dan üç kol halinde akan Galatlar (M.Ö.278-277) y�llar�nda, Bat� Anadolu'dan ba�layarak önüne gelen her yerle�im birimini istila edip ya�malad�lar. Galat ak�nlar�ndan sonra Anadolu'da çe�itli kent devletleri olu�tu. Bu sars�nt�dan sonra Ziaelas (M.Ö.192-146) II.Nikomedes M.Ö.146-92, III.Nikomedes M.Ö.92-75 ve IV.Nikomedes M.Ö.75-74 tarihleri aras�nda ülkeyi yönettiler.

II.Nikomedes, bat�daki Roma �mparatorlu�u'na kar�� Pontus kral� Mitridates ile anla�t�. Fakat yerine geçen III. Nikomedes babas�n�n izledi�i politikan�n tam tersini tatbik edip, Roma �mparatorlu�u ile anla��p Pontus Krall�� ile çat��maya giri�ti. Bunda ba�ar� kazanamamas�na kar��n Roma �mparatorlu�u'nun özel deste�i ile istiklalini korudu. Ölünce yerine geçen IV.Nikomedes M.Ö.74 y�l�nda ülkesini Roma �mparatorlu�u'na ba��lad�. Böylece Bithynia Roma'n�n bir eyaleti haline geldi.

�mparator Domitian (81-96) zaman�nda göreve getirilen Plinius, �mparator Trajanus (98-117) zaman�nda Bithynia eyaleti Prokonsüllü�üne terfi etti. Bölgede hakimiyet sa�land�ktan sonra, imar faaliyetlerine giri�ti. Fakat bundan Prusa'dan çok Nikaia(�znik) ve Nicomedia (�zmit) faydaland�. Bursa'da sadece bir hamam�n tamir edildi�i ö�renilmektedir.

Antik kaynaklar bugünkü Bursa'n�n kurucusunu I.Prusias (M.Ö.232-192) olarak göstermektedir. Kartaca Kral� Hannibal, Roma �mparatorlu�u ile yapt�� sava�� kaybedince, birlikleriyle beraber I.Prusias'a s��n�r. Burada zafer kazanan bir komutan gibi kar��lan�p, sayg� görür. Bu yak�nl��a kar��l�k olarak Hannibal emrindeki askerlerle bir �ehir in�a eder. Buna Prusias'�n ad�n� verip ona arma�an eder. Kuruldu�unda bugünkü hisar içinde olan �ehir, günümüzün bir mahallesi kadard�. Bithynia krall�k dönemine ait tümülüs'te M.Ö.II yüzy�la ait çok önemli belgeler bulunmu�tur.

Roma �mparatorlu�u zaman�nda (Prusa ad Olympium) Uluda� Bursa's� ad�n� alan �ehirde o döneme ait mermerden bir kad�n heykeli ve ostotek bulunmu�tur.

�mparator Justinianus (527-565) zaman�nda Pythia'da (Çekirge'de) yeni hamamlar yapt�r�lm��t�r. 1935 y�l�nda Hisar içinde tonozlu odalar bulunmu�tur. Hisar içinde, Yer Kap�'da bulunmu� erken Bizans devrine ait taban mozai�i, önemli arkeolojik kal�nt�lardand�r. Tophane'de Bizans döneminden bir �apel ve manast�ra ait mozaikler bulunmaktad�r.

Prusa (Bursa) 1204-1261 y�llar� aras�nda Nikaia'a (�znik)'e ba�l� sönük bir tekfurluk olarak ya�am�n� sürdürdü.

Bugün ülkemizin en zengin Bizans devri mezar stelleri ve çe�itli mimari eser parçalar�, seramikler, sikkeler Bursa Arkeloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Bursa 40 derece boylam ve 28 - 30 derece enlem daireleri aras�nda Marmara Denizinin güneydo�usunda yer alan, toplam il nüfusu 2000 Y�l� Genel Nüfus Tespit sonuçlar�na göre 2.125.140 ile Türkiye'nin 4. büyük kentidir.

Bursa ili do�uda Bilecik, Adapazar�, kuzeyde �zmit, Yalova, �stanbul ve Marmara Denizi, güneyde Eski�ehir, Kütahya, bat�da Bal�kesir illeriyle çevrilidir.

Denizden yüksekli�i 100 metre olan Bursa, genelde �l�man bir iklime sahiptir. Ancak, iklim bölgelere göre de de�i�iklik göstermektedir. Kuzeyde Marmara Denizinin yumu�ak ve �l�k iklimine kar��l�k güneyde Uluda�'�n sert iklimi ile kar��la��lmaktad�r.

�lin en s�cak aylar� Temmuz - Eylül, en so�uk aylar� ise �ubat - Mart't�r. 52 y�ll�k gözlem süresi itibar� ile y�ll�k ortalama ya�� miktar� 706 mm.dir. �lde ortalama nispi nem % 69 civar�ndad�r.

�lin yüzey �ekilleri, birbirlerinden e�iklerle ayr�lm�� çöküntü alanlar�yla, da�lar halindedir. Çöküntü alanlar�n�n ba�l�calar�n� �znik ve Uluabat gölleriyle Yeni�ehir, Bursa ve �negöl ovalar� olu�turmaktad�r.

Toplam yüzölçümü 10.891 km² olan Bursa ili topraklar�n�n % 17'sini ovalar olu�turmaktad�r.

Uluda� Milli Park�

Bursa'n�n 32 kilometre güneyinde, karayolu ile Bursa'ya 40, havaalan�na 60 dakikad�r. Antik dönemde Olympos Misios ad�yla tan�nan Uluda�, Troya Sava��'n� tanr�lar�n izledi�i yer olarak ta mitolojideki yerini alm��t�r. 2543 metreye ula�an doru�u ile Bat� Anadolu'nun en yüksek da��d�r.

Ola�anüstü tabii yap�s�, flora ve faunas�n�n zenginli�i ile 1961 y�l�nda Milli Park ilan edilmi�tir. Türkiye'nin en önemli K�� Sporlar� ve k�� turizmi merkezidir.

Kayak tesislerinin yeterlili�i ile konaklama imkanlar� Uluda��n vazgeçilmez bir tatil yöresi olmas�n� sa�lamaktad�r. Yaz aylar�nda kampç�l�k, trekking ve günübirlik piknik alan� olarak yararlan�lmas� Uluda�'� her mevsim çekici k�lmaktad�r. Uluda� 20 Aral�k - 20 Mart tarihleri aras�nda 120 gün/y�l süreli kayak mevsimine sahiptir.

Devam Et 0 Yorum

�

MARD�N HAKKINDA HER�EY

Mardin Cami Ve Mescitleri

SULTAN AHMET CAM��

Mezopotamya'y� seyreden tarihi kent; Mardin

Kayseri Tarihi,Cami Ve Mescitleri

KAPPADOK�A

KRALLI�I

ROMA DÖNEM�

Roma �mparatorlu�unun Do�u ve Bat� olarak ikiye bölünmesi ile, Kayseri do�uda kald��� için Bizans �ehri olmu�tur. Bizans zaman�nda Arap ve �ran ordular�n�n yapt��� �stanbul seferleri s�ras�nda Kayseri defalarca i�gal edilmi�tir.

KAYSER�'N�N

TÜRKLE�MES�

YAKIN DÖNEM

Bursa Hakk�nda Her�ey

Roma �mparatorlu�unun Do�u ve Bat� olarak ikiye bölünmesi ile, Kayseri do�uda kald�� için Bizans �ehri olmu�tur. Bizans zaman�nda Arap ve �ran ordular�n�n yapt�� stanbul seferleri s�ras�nda Kayseri defalarca i�gal edilmi�tir.