Türkiye Ýdman Cemiyetleri ittifakýnýn kurulmasý ve Türk Sporunun bu ilk örgütünün tüm Anadolu'ya yayýlmasý, Trabzon'da da etkisini göstermiþti. Bu etki sonucu yeni yeni kulüpler kurulmaya baþlandý. Ýdmanocaðý, Ýdmangücü, Necmiati'den sonra Trabzon Lisesi bünyesinde Lise adýný taþýyan yeni bir kulübün kurulmasýyla kulüp sayýsý 4 olmuþtu. 1923 yýlýndan sonra Trabzon'da Ýdmanocaðý ve Ýdmangücü arasýnda büyük bir rekabet baþlamýþtý. Bu öyle bir rekabetti ki Ýstanbuldaki Galatasaray- Fenerbahçe rekabetine benziyordu. Hatta zaman zaman onu bastýrdýðý bile oluyordu. Trabzon sanki Ocaklýlar, Güçlüler diye ikiye ayrýlmýþtý. Trabzon'da futbolun bu iki takým arasýndaki rekabetten yüceldiði söylenebilir. Rekabet zamanla öylesine büyük boyutlara vardý ki Trabzon'un Türkiye liglerinde geç temsil edilmesine bile sebep oldu. Ne var ki iki kulüp arasýndaki çekiþme þehrin futbolundaki kaliteyi de her geçen gün arttýran faktör olduðu göz ardi edilemez.

1923 yýlýnda Trabzon'da ilk resmi lig maçlarý oynanmaya baþlandý. Ýlk sezon Ýdmanocaðý þampiyon olmuþtu. Bunu 1923-24,1924-25 sezonlarýnda Lise takýmýnýn arka arkaya þampiyonluklarý izledi. 1925 sezonunda yine Ýdmanocaðý þampiyon olurken, 1929 yýlýna kadar da önce Lise, arkasýndan Muallim Mektebi daha sonra da Ticaret Lisesi takýmlarý mutlu sona ulaþtýlar.

Ýdmanocaðý ile Ýdmangücü arasýndaki büyük rekabet 1930'dan sonra had safhaya ulaþtý. 1929-30'dan sonra 5 kez arka arkaya Ýdmanocaðý'nýn þampiyon olmasýndan sonra 1934-35 sezonundan itibaren Ýdmangücü takýmý tam 7 yýl arka arkaya þampiyon olarak bu iki takým arasýndaki rekabeti büsbütün alevlendirmiþti.

1940'lý yýllarda Trabzon futbolundaki güç lise takýmlarýna geçmiþti. Tam 6 kez arka arkaya þampiyonluðu kazanmasý da bunu gösteriyordu. Bu aralar dikkat çeken bir hususta Trabzon'daki bütün futbol yýldýzlarýnýn Lise takýmlarýndan yetiþmiþ olmalarýydý. Özellikle Trabzon Lisesi bir futbolcu kaynaðý olmuþtu. 1947-48 sezonundan itibaren þampiyonluk yine Ýdmanocaðý ile Ýdmangücü arasýnda el deðiþtiriyordu. Bu arada Necmiati de iki sezon þampiyon olarak Trabzon futbolunda söz sahibi oldu. Bu arada Trabzon'da yeni yeni kulüpler de kuruluyordu. 1938'de kurulan Doðan Gençlik, 1941 yýlýnda Akçaabat Lisesinde kurulan Akçaabat Gençlik (Bugünkü Sebatspor), 1950 yýlýnda Sürmene ilçesinde kurulan Sürmene Gençlik, 1952 yýlýnda ayni ilçede kurulan Zafer Gençlik, 1953 yýlýnda kurulan Yolspor 1955 yýlýnda kurulan Yalýspor bu takýmlarýn baþýnda geliyordu.

1930'lu yýllarda baþlayan Ýdmanocaðý, Ýdmangücü rekabeti 1940'lý, 1950'li, 1960'lý yýllarda olanca þiddetiyle devam ediyordu. Bu gitgide rekabetten öte boyutlara varmaktaydý. Ocaklý ve Güçlü olmak Trabzon'da adeta bir spor mezhebi haline gelmiþti. En kötü sezonlarda bile rekabetlerinden hiç bir þey kaybetmiyorlardý.

Trabzon öylesine ikiye ayrýlmýþtý ki Ocaklýlar Sari Kýrmýzý diye Ýstanbul'daki Galatasaray'ý Ýdmangüçlülerse Yeþil Beyaz renklerine raðmen Fenerbahçe'yi destekliyorlardý. Rekabet bir de bu sekliyle alevlenmiþti. Bu arada renkleri Sarý Lacivert olan Necmiati bile bu rekabetin dýþýnda kalmýþtý. Aslýnda bu büyük rekabetten en karlý Trabzon futbolu çýkýyordu. Öncelikle þehirde futbol tutkusu körüklenmiþti. Bu büyük rekabetten doðan büyük iddia Trabzon'da büyük yýldýzlarýn çýkmasýna neden olmuþtur. Ancak, Trabzon insanýnýn alýn yazýsý olan gurbetçilik 1930'lu yýllarda Trabzon'daki futbol yýldýzlarýnýn kaderine tesir etmiþti. Pek çoðu yüksek öðrenim uðruna ana kucaklarýný baba ocaklarýný terk etmek zorunda kaldýlar. Gittikleri Ýstanbul ve Ankara'da sürdürdükleri futbol yaþamlarýnda gerçekten büyük yýldýz oldular. Bir Hasan Polat ve kardeþi Ali Polat Ankara Gençlerbirliði'nde , bir Selim Satýroðlu, Ahmet Karlýklý Galatasaray'da bir Taka Naci, Zekeriya Bali Fenerbahçe'de, Nazmi Bilge Beþiktaþ'ta yýldýz futbolcu oluverdiler.

1962-63 sezonunda tüm yurtta bir Ýl takýmý kurulmasý öngörülmüþtü. Zamanýn Futbol Federasyonu Baþkaný Orhan Þeref Apak, Türkiye liglerini güçlendirmek ve tüm yurda yaymak amacýyla bir seferberlik baþlatmýþtý. Her ilde bir futbol takýmý kurup Türkiye liglerinde yer almasý seferberliði büyük bir hýzla devam ediyordu. Trabzon elbette ki bunun dýþýnda kalamazdý. Yalnýz bir Ýl Kulübü kurulmasýnýn en zor olan illerin baþýnda kuþkusuz Trabzon gelmekteydi. Ýdmanocaðý, Ýdmangücü rekabeti Trabzon futboluna öylesine hakimdi ki bu iki kulübün bir çatý altýnda toplanmasýna imkan yoktu. Nitekim böyle bir giriþimde bulunmak isteyen bir avuç idealistin daha ilk çalýþmalarýnda bunun imkansýz olduðu gerçeði bir kez daha anlaþýlmýþtý.

Tüm Trabzonlular, Trabzonspor adýyla bir kulübün kurulmasýný yürekten arzuluyorlar, ancak bu iþi bir türlü gerçekleþtirememenin ezikliðini yaþýyorlardý. Yetkililerinde araya girmesi, sonucu pek deðiþtirmiyordu Ocaklýlar da, Güçlüler de yeni kurulacak kulüpte kendi isimlerinin, hatta renklerinin hakim olmasýný istiyorlardý ve bu konuda en ufak bir fedakarlýkta bulunmuyorlardý. Her gün, her akþam toplantý üstüne toplantý yapýlýyordu. Bazen tam bir anlaþma zemini ortaya çýkýyor ama yine en ufak bir ayrýntý her þeyi berbat ediyordu. Havaya silahlar atýlýyor, karakollara, hatta mahkemelere kadar uzanan olaylara rastlanýyordu. Öte yandan Futbol Federasyonunun il kulüpleri için tanýdýðý sürenin de sonu yaklaþýyordu.

21 Haziran 1966 tarihinde Ýdmanocaðý, Martýspor ve Yýldýzspor'un da katýlýmý ile sarý Kýrmýzý renkler altýnda Türkiye 2. Ligine alýndý. Ancak, resmi bir yazýnýn süresi içinde ilgili yere teblið edilmediði için Ýdmanocaðý'nýn Ýkinci ligde oynamasý durduruldu. Bu tarihten yaklaþýk bir ay sonra 20 Temmuz 1966'da bu kez Ýdmangücü, Karadenizgücü, Martýspor ve Yolspor'un katýlmasýyla Trabzonspor Kýrmýzý-Beyaz renklerle kuruldu. Ne var ki Ýdmanocaðý buna karþý çýktý. Danýþtay'da açtýðý dava ile yürütmeyi durdurma kararý alýnýnca ortalýk yine karýþtý. Trabzon'daki gergin durum üzerine araya Zamanýn Beden Terbiyesi Genel Müdürü Ulvi Yenal girdi. Ulvi Yenal, Ýdmanocaðý ve Ýdmangücü'nün birleþmemeleri halinde iki kulübünde Türkiye 2. Ligine alýnmayacaðýný bildirdi. Bu durum Trabzon'da ve her iki kulüp çevresinde "Sok" etkisi yaratmýþtý. Birleþmeleri büyük sorun olan bu iki kulübün, birleþmemeleri halinde Trabzon Türkiye liglerinde temsil edilemeyecekti. Trabzon'daki geceli gündüzlü yapýlan ve büyük tartýþmalara neden olan toplantýlar sonunda 2 Aðustos 1967 günü Ýdmanocaðý ile Ýdmangücü birleþmesi gerçekleþti ve Trabzonspor; Ýdmanocaðý, Ýdmangücü, Karadenizgücü ve Martýspor'un birleþmesi ile ortaya çýktý.

Artýk bütün resmi iþlemler tamamlandýktan sonra sýra gelmiþti Trabzonspor'un renklerine. Renk bulmak öyle kolay olmadý. Trabzon'da uzun yýllar süren Ýdmanocaðý-Ýdmangücü rekabetinde Sari-Kýrmýzý ve Yeþil-Beyaz renkler hakimdi. Trabzonspor'un renkleri bu renklerin dýþýnda olmalýydý. Trabzon'u ve Karadeniz'i simgeleyen renkler aranýyordu. Bu konuda yarýþma açýlmasý da gündeme geldi ancak sonra vazgeçildi. Renk için geceli gündüzlü toplantýlar düzenleniyordu. Dört toplantýdan sonuç alýnamamýþtý. Beþinci toplantýda her þey bitecekti. Artýk taraftarýn da sabrý kalmamýþtý. Dönemin Federasyon Baþkaný Orhan Þeref Apak sorunu çözmeye çalýþýrken Federasyon Genel Müdürü Ulvi Yenal'ýn makamýnda toplanan taraflar iki kulübün renklerinden farklý bir rengin seçilmesi üzerinde yoðun tartýþmalar gerçekleþtirirler. Yaþanan geliþme üzerine sabrý taþan Yenal iki kulübün temsilcilerinden birer renk seçmesini talep eder. Böylelikle Ýdmanocaðý grubu "koyu bordo", Ýdmangücü ise "açýk mavi" üzerinde görüþ bildirir. Sonuçta Trabzonspor'u kuran iki köklü kulüp renk konusunu "BORDO-MAVÝ" diye karara baðlarlar. Böylece bir haftadýr þehirde süren renk kavgasý sona erer ve Trabzonspor Bordo-Mavi renklerine kavuþur.

Fenerbahçe tarihi

Galatasaray Tarihçesi

Galatasaray Spor Kulübü, Türk Spor Tarihi'ndeki öncü olma özelliðini hiç kuþkusuz içinden doðduðu ve gene öncü bir kurum olan Galatasaray Lisesi'nden (Mektebi Sultani) almýþtýr. Okul ile kulüp arasýndaki koparýlmaz bað, yadsýnamayacak bir gerçeklik ve övünç kaynaðýdýr. Devlet adamý yetiþtirmek amacýyla II. Beyazýt tarafýndan 1482'de kurulan mektep, adýný kurulduðu bölgeden alýr ve "Galata Sarayý" olarak anýlmaya baþlar. Okul modern konumuna 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde kavuþur. Okul' un yeniden yapýlanmasýyla birlikte, Türkiye'de de gerçek anlamýyla ilk sportif çalýþmalar baþlamýþ olur ve okulda Beden Eðitimi dersi jimnastikçi 'Monsieur Curel' tarafýndan eðitim programýna konur. Bu atýlýmlar gerçekten bir devrim niteliði taþýmaktadýrlar. Curel, modern aletler eþliðinde çalýþtýrdýðý öðrencileri sportif açýdan geliþtirirken, onlar için Kaðýthane'de bir idman Bayramý düzenler. Yýl 1870'tir. Bu etkinlikte baþarý gösteren sporcular deðiþik ödül ve madalyalar kazanýr ve yarýþmalarýn sonunda öðrencilere "kuzulu pilav" verilir. Bu da, sonraki yýllarda bir baþka geleneðin baþlangýcýný oluþturur. Curel'den sonra görevi devralan yabancý spor hocalarý (M. Moiroux, Signor Martinetti, Stangali gibi), jimnastik ve atletizmin yaný sýra, deðiþik branþlara da eðilerek (yüzme, kürek, aletli jimnastik), bir ilki daha baþlatmýþ olurlar. Bu çalýþmalarýn ürünü çok geçmeden alýnmaya baþlanýr ve adý Türk Spor Tarihi'ne altýn harflerle yazýlan Faik Üstünidman'ýn yaný sýra, Binbaþý Mazhar Kazancý, Abdurrahman ve Ahmet Robenson kardeþler GSL'nde görev alýp, izcilik, tenis, hokey gibi spor dallarýnýn öðrenciler arasýnda yaygýnlaþmasýný saðlarlar. Özellikle Üstünidman'ýn ön ayak olmasýyla, öðrenciler futbolla tanýþýrlar. Ama oynanan futbol, bir kör dövüþünden farklý olmayan ve kural tanýmayan bir koþuþturmayý andýrmaktadýr. Ama futbol GSL' nin Tören Kapýsý'ndan adýmýný atmýþ ve tam bir salgýna dönüþmüþtür. 1901 yýlýnda Ýstanbul'da yaþayan iki Ýngiliz, James Lafontaine ve Horace Armitage, Rum ve Ýngiliz oyunculardan oluþan Kadýköy Futbol Kulübü'nü kurmuþlar ama 1903'te takýmdaki Ýngilizler bir anlaþmazlýk sonucu ayrýlarak Moda Kulübü'nü oluþturmuþlardýr. 1904 yýlýnda ise bu kulüpler, Imogen, Elpis, Strugglers takýmlarýyla anlaþarak, Ýstanbul Futbol Birliði'ni hayata geçirmiþler ve bugünkü Fenerbahçe Þükrü Saraçoðlu Stadý'nýn yerinde bulunan "Union Club-Ýttihat Spor" sahasýnda düzenli karþýlaþmalar yapmaya baþlamýþlardýr. Görüldüðü gibi bu takýmlar yabancý ya da azýnlýk takýmlarýdýr. Türk olmayan ekiplerin gerçekleþtirdikleri bu ilk futbol karþýlaþmalarý, GSL öðrencilerini hem ilgilendirir hem de çok üzer. Artýk onlarýn amacý, kendi futbol kulüplerini kurmak, ölesiye sevdikleri bu oyunun kurallarýný "hatmetmek" ve yabancýlarla boy ölçüþmektir.

Türk olmayan takýmlarý yenmek

Galatasaray Spor Kulübü'nün kurucusu Ali Sami Yen, "Ellinci Yýl" kitabýnda kuruluþ öyküsünü þöyle anlatýr: "1 Teþrin 1905'te mektebin beþinci sýnýfýnda edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata beyin dersi esnasýnda birkaç arkadaþ baþ baþa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik. Ýlk müteþebbisler oyuna ve mücadeleye meyyal arkadaþlardan Asým Tevfik Sonumut, Reþat Þirvani, Cevdet Kalpakçýoðlu, Abidin Daver, Kamil...gibi gençlerdi. Mektepde tahsilde bulunan Bulgar ve Sýrp talebesinden çevik ve kuvvetli olanlar da bize iltihak etmiþlerdi. Asým'ý muhasebeciliðe, Cevdet'i ikinci reisliðe seçmiþ, kendim de Reis olmuþtum. Asým her hafta arkadaþlardan birer kuruþ toplamakda mahir olduðu için kendisini muhasebeci yapmýþtýk. Ben Reisliði topu yaðlayýp þiþirmekle almýþtým. Topumuza evladým gibi bakardým. Zaten varýmýz yoðumuz da toptu. Mektebe gelirken, domuz sokaðýndan geçer, domuz yaðý alýrdým. Topu onunla yaðlar, þiþirirdim; yamasýný yeni pabucumdan kesmiþtim. Bunu gören arkadaþlar, bana hepimizden fazla paye vermiþlerdi. Yani o zaman Reisliðe ve diðer vazifelere payeyi, en çok çalýþan kazanýrdý. Cevdet de ikinci Reisliði formalarý yýkadýðý için almýþtý.
Maksadýmýz Ýngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takýmlarý yenmek.

Kulübün adýnýn Gloria (Zafer) ya da Audace (Cesaret) konulmasý yolunda görüþler ortaya atýlmýþsa da, sonuçta Galatasaray olmasýnda anlaþmaya varýlmýþtýr. Araþtýrmacý Cem Atabeyoðlu, Galatasaray adýnýn, bu takýmýn yaptýðý ilk maçta Rum ekibini 2-0 yenerken, seyircilerin onlardan "Galata Sarayý efendileri"diye söz etmelerinden doðduðunu yazar. Bunun üzerine kurucular da ismi benimserler ve "Adýmýz Galata Sarayý olsun" derler.





Þanlý Kurucularýmýz

1905'ten 1919'a kadar Galatasaray Spor Kulübü'ne Baþkanlýk yapan, mektebin 889 numaralý öðrencisi Ali Sami Yen, inci gibi elyazýsýyla tuttuðu Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü ýhsaiyet Defteri'nin (Sayým-Ýstatistik Defteri) 181 ve 182. sayfalarýnda kurucu 13 üyeyi þöyle sýralar: 1-Ali Sami Yen; 2-Asým Sonumut; 3-Emin Bülend Serdaroðlu; 4-Celal Ýbrahim; 5-B. Nikolof; 6-Milo Bakiþ; 7-Pol Bakiþ; 8-Bekir Sýtký Bircan; 9-Tahsin Nahit; 10-Reþat Þirvanizade; 11-Hüseyin Hüsnü; 12-Refik Cevdet Kalpakçýoðlu; 13-Abidin Daver. 1905'te Osmanlý Ýmparatorluðu'nda bir dernekler yasasý bulunmadýðýndan, Galatasaray Spor Kulübü yasal olarak tescil edilme olanaðýný bulamamýþtýr. 1912 yýlýnda Cemiyetler Kanunu çýkarýldýktan sonra, kulüp yasal bir kimlik kazandý. Yetkili makamlara kulüplerin tüzükleriyle birlikte, kurucu üyelerin ad ve adreslerinin de bildirilmesi zorunlu tutulduðundan, istifa eden ya da eðitimlerini tamamlayarak ülkelerine dönen üyeler ilk listeden çýkarýlmýþ ve 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlenmiþtir. Kurucu üyelerin yeni sýralamasý þöyle gerçekleþmiþtir: 1-Ali Sami Yen; 2-Asým Sonumut; 3-Emin Bülend Serdaroðlu; 4-Celal Ýbrahim; 5-Bekir Sýtký Bircan; 6-Reþat Þirvanizade; 7-Refik Cevdet Kalpakçýoðlu; 8-Abidin Daver.



Sarý - Kýrmýzý Nerden Geldi?

Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk renkleri kýrmýzý-beyaz'dýr. Bayraðýmýzýn renklerinden esinlenerek seçilen bu renkler, dönemin baskýcý ve paranoyak yönetimi tarafýndan kuþkuyla karþýlanmýþ ve futbolcular sýký bir takibe alýnmýþlardýr. Bu nedenle, sarý-siyah renkler gündeme gelmiþ ama bunlar da kalýcý olmamýþ ve Galatasaray bugünkü renklerine kavuþmuþtur. Bu renklerin öyküsünü Ali Sami Yen'den dinleyelim: "Birçok yerleri dolaþtýktan sonra, nihayet Bahçekapý'daki Þiþman Yanko'nun dükkanýna gidilerek orada zarif iki yünlü kumaþa tesadüf ettik. Biri, viþneye çalan koyuca tatlý bir kýrmýzý, öteki de, içinde turuncudan iz taþýyan tok bir sarý. Tezgahtar, mahirane bir el hareketi ile kumaþlarýn dalgalarýný birleþtirdi. Bir saka kuþunun baþý ile kanadýnýn yarattýðý renk güzelliðine benzer bir parlaklýk hasýl oldu. Ateþin içindeki renk oyunlarýný görür gibi olmuþtuk. Sarý-Kýrmýzý alevinin takýmýmýz üstünde parýldamasýný tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götüreceðini tahayyül ediyorduk. Nitekim de öyle oldu." Buna karþýlýk kuruculardan Bekir Sýtký, söz konusu renklerin Gül Baba'nýn II.Beyazýt'a verdiði sarý ve kýrmýzý güllerden esinlendiðini ileri sürer.

Beþiktaþ Tarihi

1902 sonbaharýnda Beþiktaþ Serencebey Mahallesi'nde o zamanýn Medine Muhafýzý olan Osman Paþa'nýn konaðýnýn bahçesinde, baþta Osman Paþa'nýn oðullarý Mehmet Þamil ve Hüseyin Bereket ile mahellenin gençlerinden Ahmet Fetgeri, Mehmet Ali Fetgeri, Nazýmnazif, Cemil Feti ve Þevket Bey'ler olmak üzere 22 kiþilik grup haftanýn bazý günlerinde toplanýp jimnastik hareketleri yapmaktaydýlar. Barfiks, paralel, güreþ, halter, aletli ve aletsiz jimnastik, ilgilendikleri ilk spor branþlarýydý. O sýralarda siyasi hareketler dolayýsýyla her türlü toplanmadan ürkerek hafiyeler dolaþtýran 2. Abdülhamit'in adamlarý Serencebey'deki bu toplanmalarý haber alýnca, spor yapan gençler bir baskýnla karakola götürüldü. Bu sporcu gençlerin bir kýsmýnýn saray erkanýna yakýn olmasý, ayrýca o dönemlerde kötü gözle bakýlan futbol oynamadýklarý ve sadece beden hareketleri yaptýklarýný belirtmeleriyle gergin durum yumuþadý. Hatta saray çevresinden Þeyhzade Abdülhalim bu sporcularý destekledi ve sýk sýk antrenmanlarý seyretmeye baþladý.

Ünlü boksör ve güreþçi Kenan Bey de antrenmanlara gelerek güreþ ve boks hareketleri göstermeye baþladý. 1903 Mart'ýnda ise özel bir izinle Bereket Jimnastik Kulübü kuruldu. 1908'de Meþrutiyet'in ilanýyla sportif hareketler biraz daha serbestlik kazandý. 31 Mart 1909'daki siyasi olaylardan sonra Edirne'de bulunan Fuat Balkan ve Mazhar Kazancý, Hareket Ordusu ile Ýstanbul'a geldi. Siyasi olaylar yatýþtýktan sonra iyi bir eskrim hocasý olan Fuat Balkan ile baþta güreþ ve halter sporlarýný yapan Mazhar Kazancý, Serencebey'de jimnastik yapan gençleri bularak birlikte spor yapma fikrini kabul ettirdi. Fuat Balkan, Ihlamur'daki evinin altýndaki yeri kulüp merkezi yaptý ve Bereket Jimnastik Kulübü'nün adý Beþiktaþ Osmanlý Jimnastik Kulübü olarak deðiþtirildi. Böylece jimnastik, güreþ, boks, eskrim ve atletizmin ön planda tutulduðu güçlü bir spor kulübü meydana geldi. Fuat Bey'in arkadaþlarý Refik ve Þerafettin Bey'ler de iyi birer eskrimciydi.

Bu arada Beyoðlu Mutasarrýfý Muhittin Bey'in teþvikiyle Beþiktaþ Osmanlý Jimnastik Kulübü 13 Ocak 1910 tarihinde tescil edilen ilk Türk spor kulübü oldu.

Semtin gençlerinin bu spor kulübüne ilgisi büyüdü ve spor yapan üyelerin sayýsý bir anda 150'ye yükseldi. Kulübün merkezi de Ihlamur'dan Akaretler'de 49 numaralý binaya taþýndý. Bir süre sonra bu bina da küçük gelince yine Akaretler'de 84 numaralý binaya geçildi. Bu binanýn arkasýndaki bahçe de bir spor sahasý haline getirildi.

BEÞÝKTAÞ'IN RENKLERÝ VE ARMASI

Beþiktaþ'ýn ilk armasý bugünkünün aynýsý, ancak eski Türkçe harflerleydi. Dikey þeklinde üç kýrmýzý, iki beyaz çubuðun üstünde "BJK" harfleri, ortada yukarý bakan Türk bayraðý, altýnda da kuruluþ yýlý Rumi takvimle 1319 olarak (yani 1319+584=1903) olarak açýkça belirtilmekteydi. Kýrmýzý-Beyaz olan renkler Balkan Savaþý'nýn kaybedilmesinden sonra tekrar Balkan topraklarýnýn Türkiye'ye katýlacaðý tarihe kadar olmak üzere Siyah-Beyaz'a çevrildi.

BEÞÝKTAÞ VE FUTBOL

Kulübün faaliyetlerini hýzlandýrdýðý ilk dönemde futbol gölgede kalmýþsa da 1910'larýn sonundan itibaren kulüpteki atlet ve jimnastikçiler futbola daha fazla ilgi duyup kendi aralarýnda maçlar yapmaya baþladýlar. O yýllarda gençliðin ilgisi futbola kaymak üzereydi ve Beþiktaþ Kulübü'nün az ilerisinde Valideçeþme ve Basiret gibi iki güçlü futbol takýmý kurulmuþtu. 1911 Aðustos'unda Valideçeþme futbol takýmýnýn baþkaný ve kurucusu olan Ahmet Þerafettin (Þeref Bey) futbolcularýyla Beþiktaþ Kulübü'ne katýldý. Bir müddet sonra Basiret Kulübü de Beþiktaþ'a katýldý. Böylece futbol Beþiktaþ'ta bir anda 1 numaralý spor olmaya baþladý. Ancak Balkan Savaþý'nýn ardýndan Dünya Savaþý'nýn da baþlamasýyla Beþiktaþ'ýn sporcularý cephelere koþtu ve spor faaliyetleri yok denecek duruma geldi.

SAVAÞ YILLARI

Dünya Savaþý'nýn sona ermesiyle sað kalan sporcular semte ve kulübe dönmeye baþladý. Futbol Þubesi'nin kurucusu Þeref Bey de Romanya cephesinden geri döndü. Ýstanbul'da düþman iþgalinin olduðu yýllarda çeþitli sýkýntýlar çekildi. Daha önce bir kilisenin binasýna taþýnan kulüp malzemelerinin bir kýsmý Rumlar'ýn elinde yaðma olmaktan kurtarýlýp Akaretler'de baþka bir binaya nakledildi. Bir taraftan düþmanla yapýlan Milli Mücadele'ye yardým edildi. Diðer taraftan da futbol takýmý Þeref Bey tarafýndan tekrar güçlü hale getirildi.

YENÝ LÝG KURULDU

O tarihlerde cuma günleri oynanan Ýstanbul Ligi'nde Fenerbahçe, Galatasaray, Altýnordu, Süleymaniye, Ýdman Yurdu gibi takýmlar bulunuyordu. Beþiktaþ 1920'lerin öncesinde iki ezeli rakibiyle karþýlaþmamýþsa da Süleymaniye ve Ýdman Yurdu'nu maðlup etmiþ bir takýmdý. 1919'da Beþiktaþ ve diðer kulüplerin lige katýlma isteði Lig Tertip Komitesi tarafýndan uzun bir süre bekletildikten sonra kabul edilmedi. Pazar günleri de azýnlýk takýmlarý Pera, Araks, Maccabi, Stella, Strugglers'in yer aldýðý Pazar Ligi maçlarý oynanýyordu. Þeref Bey, Beþiktaþ gibi cuma ligine alýnmak istemeyen takýmlarýn idarecileriyle Türk Ýdman Birliði Ligi adý altýnda bir lig kurdu. Çekilen kurada 10 takým A Grubu'nda Beþiktaþ, Hilal, Kumkapý, Altýnörs ve Türkgücü, B Grubu'nda da Darüþþafaka, Vefa, Üsküdar, Beylerbeyi ve Haliç þeklinde yer aldý.

ÝLK YILDA ÝLK ÞAMPÝYONLUK

Grubunda bütün maçlarýný kazanan Beþiktaþ finalde diðer grubun birincisi Darüþþafaka ile karþý karþýya geldi. 23 Temmuz 1920'de oynanan bu maçý Siyah-Beyazlýlar 2-1 kazanarak tarihlerindeki ilk þampiyonluðu elde ettiler.

Mardin’de ilk spor klübü 1924 ila 1926 yýllarý arasýnda faaliyet gösteren ve daha sonra adý Gençlik Spor Klübü olarak deðiþtirilen Bisikletspor Klübü kurulmuþtur.

1935 yýlýnda Kýrmýzý-Lacivert renklerle Jandarmagücüspor, 1950 yýlýnda Siyah-Beyaz renklerle Dumlupýnarspor diðer adýyla Þevrespor (Takýmda oynayanlarýn yaþ ortalamasý nýn yüksek olmasý ve hepsinin býyýklý olmasý, Arapça’da býyýðýn Þevrep anlamýnda olmasý nedeniyle) takýmý kuruldu. 1956 yýlýnda Sarý-Lacivert renklerle Kalespor diðer adýyla (Timurspor) takýmý, 1958 yýlýnda Kýrmýzý-Beyaz renklerle Yýldýzspor (þimdiki adýyla Cudispor) ve 1960 yýlýnda Lacivert-Kýrmýzý renklerle Mezopotamyaspor ve daha sonraki yýllarda deðiþik tarihlerde Saðlýkspor ve Y.S.E Spor takýmlarý kuruldu.

1969 yýlýnda þu anda aralarýnda ebediyete göçmüþ isimlerin aralarýnda bulunduðu kurucu üyeler A. Vahap SARACOÐLU, Davut DÝNÇEL, Adil ÖZOMAY, Fuat MUNGAN, Salih AKALP, Ferhan ÇAÐATAY, Orhan PAMUKÇU, Hamit HAMZAOÐLU, E. Zeki YILDIZ ve Bedii AYANOÐLU’nun giriþimleri ile Kalespor diðer adýyla Timurspor, Mezopotamyaspor ve Gençlik ve spor takýmlarýnýn birleþtirilmesi ile Mardinspor Klübü kuruldu. Mardinspor’un amblemini Mardin Kalesi ve yüzyýllardýr birarada kardeþçe yaþayan Müslümanlarýn ibadet yeri Camii ve Süryanilerin ibadet yeri olan Kilisedir. Takýmýn rengi ise Lacivert rengi birleþen takýmlarýn ortak rengi olduðu için býrakýlmýþ, Kýrmýzý ise uyum için kabul edilmiþtir.
Takýmýn ilk klüp baþkaný A. Vahap SARACOÐLU ve Dr. Edip ERDOLU’dur. Daha sonraki yýllarda Edip Servet DEVRÝMCÝ, Aziz BARAN, Nezir DEVRÝMCÝ, Cemal SÝNCAR, Necmi DEMÝR, Mehmet KOZIKOÐLU, Muammer BEÞER, Murtaza NURDAÐ, Nedim KAYA, Semih ÇABUK (HOCAOÐLU), Abdullah ALTINTAÞ, Metin PAMUKÇU, Ferhan ADEMHAN, Cengiz BÝNGÜL ve halen baþkanlýðýný yapmakta olan Süleyman BÖLÜNMEZ gibi deðerli ve saygýn insanlar klüp baþkanlýðý yapmýþlardýr. Takýmýn ilk hocalýðýný Bedii AYANOÐLU ve Hanna ÇÝLLÝ beraber yapmýþlardýr. Ýlk profesyonel teknik direktörlüðünü Turan AÐILDAY yapmýþtýr. Daha sonraki dönemlerde Abdullah MATAY, Erdoðan GÜRHAN, Köksal MESTÇÝ, Þeyhmus ERASLAN, Çetin GÜLER, Selahattin ÜNLÜ (ARIN), Halis RENÇBER, Behzat ÇÝÇEK, Metin CANTAY, Uður YILDIRIM, Oðuz EMÝROÐLU, Zafer GÜLER, Suat DEMÝR, Muammer AYGÜL, Celal GENÇ, Turan YURDAKUL, Orhan KAPUCU, Turgut DEMÝRTAÞ, Doðan AÐALDAY, Sabahattin BOZASLAN, Ýlker TOLON, Cevdet UZUNKÖPRÜ, Mustafa CEVÝZ, Vedat BAYKALE, Rafet ÝYEM, Mesut DEMÝR (DEMÝROVÝÇ), Nasýr BELCÝ ve þu anda takýmýn baþýnda bulunan M. Fatih ZAMBAK gibi deðerli teknik direktörler Mardinspor’da deðiþik tarihlerde görev yapmýþlardýr. Ayrýca þu anda takýmda antrenörlük görevini yapmakta olan Þekip ELÝK hem kayyam heyet baþkanlýðýný hem de takýmda devre boþluklarýnda hocalýk görevini yapmýþtýr.

Mardinspor kurulduktan sonra kurucu üyelerin dönemin spor bakaný Gaziantep’li Milletvekili Kamil OCAK’ýn müracatlarý sonucu yine Gaziantep’li Türkiye Futbol Federasyonu Baþkaný Orhan Þeref APAK’a baþvurularý üzerine (Gaziantep Kamil Ocak Stadýnýn inþaatta olduðu dönemlerde) bölgemizden Mardinspor ve Gaziantepspor takýmlarý Türkiye 2 inci profesyonel ligine terfi ettirilmiþlerdir.

Takýmýn ilk dýþ transferleri Hopaspor’dan Engin (Nano) bir yýllýk cezasý nedeniyle top oynayamadan takýmda bir sezon çalýþtýrýcýlýk görevi yapmýþtýr. Gaziantepspor’dan Kaleci M. Ali, Diyarbakýrspor’dan Mehmet ÇÝÇEK ve Mehmet EGELÝ ve Lüleburgazspor’dan Kaan’dýr. Geriye kalan futbolcularýn tamamý yerli olup adlarý ve lakaplarý þöyleydi;
Takým Kaptaný Hanna (Bilek kýran) , Necip TÜLAY (Nýco) , Ali KUMAÇ (Çalým Ali), Mahmut GÖKÇEOÐLU (Mýho), Kerim (Kermo Makso), Davut (Tivist), Sait (Tren), Bedir (Þaþo), Münir ve Ferit (Fýrre), Suphi ve Celal (Kriko), Ýbrahim (Harara), Cemil (Sem’o), B. Mehmet (Çiçek), K. Mehmet (Egeli), Dicle (Dico), Suphi GÜL (Kýmme), Enver (Kumando), B. Suphi (Çolak), K. Suphi (Çilli), Metin (Mýþmýþ), Münir (Hýndo), B. Münir (Dýbbo), Bedii (Akraa), Zeki (Cýmmo), Fahri (Dikke), Temir (Borfe), Abdulrezzak Özdener, Sýraç (Haddub) ve Veysi (Bala)’dan oluþmaktaydý.

Mardinspor 1970 –71 Sezonunda 2 nci lige terfi ettikten sonra 1971-72 sezonu sonunda amatöre küme düþmüþtür. 1973-74 sezonunda tekrar terfi maçlarýnda baþarýlý bir grafik çizerek 2 inci lige çýkmýþtýr. Ancak 1975-76 sezonu sonunda amatör kümeye 2 inci sefer düþmüþtür. Bu arada amatör ligde mücadele etmekte iken Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK’ün 100 üncü doðum yýlý nedeniyle 1980 –81 yýlýnda kurulmakta olan 3 üncü Türkiye ligine ve daha önceleri 2 inci ligde mücadele edip takýmý bulunmayan Mardinspor , Çanakkalespor ve Ankara Sanayii Barbarosspor federasyonu kararý ile 3 üncü lige terfi ettirildiler. 1982-83 sezonu sonunda grubunda þampiyon olan Mardinspor tekrar 2 inci lige çýktý. 1983-84 sezonunda Türkiye Kupasý çeyrek finalindeTrabzonspor ile eþleþen Mardinspor ilk maçý 1-0 ikinci maçý 5-1 kaybederek elenmiþtir. 1984-85 sezonu sonunda 3 üncü lige düþen takým 1987-88 sezonu sonunda bir daha þampiyon olarak 2 inci lige çýkmýþtýr. Ancak sezon sonunda bazý entrikalar sonunda takým küme düþürüldü. 3 üncü ligde mücadele etmekte iken 1993-94 sezonu sonunda 3 üncü ligden amatör küme düþmüþtür. 1994-95 sezonu sonunda grup maçlarýnda þampiyon olmuþ ve tekrar 3 üncü lige çýkmýþtýr. 3 üncü ligde uzun aradan sonra 1998-99 sezonunda ilk 3 üncü sýraya girdiðinden Kuþadasýn’nda yapýlmakta olan Play-off maçlarýna katýlmýþ olup, ilk maçta Doðubeyazýt’ý yenerek final maçýnda Düzcespor’a yenilip 2 inci lige çýkma þansýný kaybetmiþtir. 1990-2000 sezonu sonunda tekrar lig sonunda ilk 3 sýraya girdiðinden yine Kuþadasý’nda yapýlmakta olan Play-off maçlarýna gitmiþ ancak bu sefer ilk maçta Akçaabatsebatspor’a yenilerek tekrar 2. lige çýkma þansýný yaklayamamýþtýr. 2000-2001 sezonunda her gruptan 3 takýmýn 2 inci lige alýndýðý sene Mardinspor grubunda þampiyon olarak 2 inci lige çýkmýþtýr.

                                                    


TARÝHÇE

KURULUÞ ÖYKÜSÜ VE KISA TARÝHÝ

Baþbakaný Adnan Menderes ve Kayseri Belediye Baþkaný Osman Kavuncu tarafýndan ortaya atýlmýþtýr.
Kayseri’de Stadyum yapýlmýþtý ama liglerden temsil eden profesyonel bir takýmý yoktu. Taraftarlar Kayseri’de oynanan Amatör Küme Maçlarýný heyecanla takip ediyorlardý. Kayseri’yi Türkiye Þampiyonalarýnda Demirspor, Þekerspor, Sümerspor, Karagücü , Havagücü gibi Kayseri’nin köklü takýmlarý temsil etmekte idi. Bu takýmlarýn yer yer baþarýlý sonuçlar almasýna raðmen, Bu baþarýlar Kayseri Kamuoyunu tam olarak tatmin etmiyordu. Kýsaca Kayseri’yi tam anlamda Türkiye genelinde temsil edilemiyordu. Bu da Kayseri için bir noksanlýktý.
Zamanýn Futbol Federasyon Baþkaný Orhan Þefik APAK, 1965 yýlýnda Futbolu Türkiye geneline yaymaya çalýþmak için büyük bir kampanya baþlattý. Her ilden en az iki amatör takýmýn birleþmesi ile Þehrin ismini taþýyan bir takým kurmalarý halýn de o il Türkiye 2.ligine þartlar uygunsa almaya çalýþýyordu. Anadolu’da bir çok þehir bunun üzerine Þehrin ismini taþýyan bir çok takým kurdular ve liglere müracaat ettiler. Kayseri’nin ileri gelenleri Türkiye genelinde bu kampanyaya müracaat etmek için Kayseri ismini taþýyan bir takým kurmak için çalýþmalara baþlatýldý.
Bir çok kere bir araya gelen Kayseri’nin ileri gelenleri bir netice alamadý. 1966 yýlýna kadar bir çok takým liglere müracaat ettiler ve direkt olarak 2.ligde oynamaya baþladýlar. Takým sayýnýsýn artmasý ile diðer takýmlarý yeni kurmayý düþündükleri 3.lige alacaklarýný TFF duyurdu. Bunun üzerine Kayserispor’un kuruluþ iþlemlerine hýz verildi.
1966 Yýlýnýn Haziran ayýna gelindiðinde halen iþlemler neticelendirilememiþti. Þehrimizin spor otoriterlerinden Merhum Necdet Soner ile Rauf Iþýldar Zamanýn Bölge Müdürü ibrahim Bamyacýoðlu’nu ziyaret ederler. Necdet Soner 150 Bin nüfuslu kentimizden söz ederek ikinci profesyonel ligde oynayacak kulübün kurulmasý Bamyacýoðlu’na açarak fikrini sorarlar. Spora gönül vermiþ Bamyacýoðlu arkadaþlarýna Napolyonun "Para Para Para" sözünü tekrarlar. "Profesyonel kulüplerin maddiyatla yaþayabileceðini bununda þimdilik mümkün olmayacaðýný imkan saðlanýrsa memnun olacaðýný " söyler.
Necdet Soner ve Rauf Iþýldar birkaç gün sonra tekrar buluþurlar. Kayseri Sosyal faaliyetlerin her zaman destekçisi olan ve Kayseri’lilerin Kurmuþ olduðu Ýþçi Kredi Bankasý Genel Müdürü Rifat Gönen’e giderler. Spora da eðilmesini böyle bir kulübün kurulmasýnda öncü olmasý için ricada bulunurlar. Rýfat Gönen maddi olanaðýn Spor sever Kayseri’lilerden temin edilebileceðini kendisine düþen görevi seve seve yapabileceðini vaad eder.
Bu görüþmeden sonra Kayseri’nin ileri gelenleri Þeker Fabrikasýnda kuruluþ toplantýsýný yaparlar. Bu toplantýda Erciyesspor, Sanayispor ve Ortaanadoluspor kulüplerinin birleþmesi kararlaþtýrýldý. Çeþitli kulüplerimizin tüzüklerinin temini için mektuplar yazýlýr. Daha önce Eskiþehir’de Vali Muavini olan Osman Gümrükçüoðlu Eskiþehir’e giderek Eskiþehirspor’un tüzüðünü getirdi. Tüzük komisyonunda Eskiþehirspor ve Fenerbahçe’nin tüzükleri incelettirildi. Eskiþehirspor’un tüzüðü bünyemize uydurularak Mücahit Pekçetinkaya tarafýndan daktilo edildi. Þehrin ileri gelenleri bir araya gelerek bir genel kurul düzenlenir. Bu Genel Kurulda yapýlarak, 01 Temmuz 1966 tarihinde KAYSERÝSPOR’un kurulun kuruluþ iþlemi resmiyette tamamlanmýþ olur. Forma rengi ise Lav edilen ERCÝYESSPOR’un renkleri olan SARI - KIRMIZI oybirliði ile kabul edilir. Kulübün armasý da, Mavi renkler ile ERCÝYES DAÐI altýnda ise Sarý zeminde Kýrmýzý K ve Kýrmýzý Zeminde Sarý S harfi altýnda ise 1966 yýlý yazmaktadýr. Ýsmi Logosu ve Forma rengi kabul edildikten sonra Bir dilekçe ile Beden Terbiyesi Bölge Baþkanlýðý kanalý ile Ankara Genel Müdürlüðüne gönderilir. Zamanýn Futbol Federasyon baþkaný Merhum Þeref Apak geç kalýndýðýndan ikinci lige alýnamayacaðýmýz cevabýný bölgeye gönderir.
Bu cevap Kayseri’de adeta bomba etkisi yapar. Bunun üzerine þehrin eleri gelenleri tekrar bir araya gelerek toplantý üstüne toplantý yaparlar. Toplantýya katýlanlar biliyorlardý ki bu birlikteliði bir daha saðlayamayacaklarýndan bu fýrsatý kaçýrmak istemiyorlardý.
Yine bu toplantýlarýn birinde Necdet Soner Tayyare Fabrikasýna (Hava Ýkmal Bakým Merkezi) Ýbrahim Bamyacýoðlu ve Rauf Iþýldar’ý öðle yemeðine davet eder. Yemekte sportif sohbet esnasýnda; Orhan Þefik Apak’a Bölge Müdürü Ýbrahim Bamyacýoðlu’nun mektup yazmasý istenir. Stadyumu ve þehir gezmesini ve Kayserispor’un liglere alýnmasýn ýsrarla ister. Sayýn Bamyacýoðlu’nun Genel Müdürlüðe yazdýðý mektup üzerine Türk Futbol Federasyonu Baþkaný Orhan Beyin telefonla Kayseri’ye geleceðini duyurur.
Bunun üzerine Kayseri’in ileri gelenleri Orhan Þefik Apak’ý havaalanýnda karþýlarlar. Havaalanýndan doðrucu Stadyuma götürerek tesisleri gösteriler. Tesisleri seven Apak Kayseri’nin Ýkinci lige alýndýðýný müjdeler.
Bu söz üzerine hareke geçen spor otoriterlerimizden Necdet Soner, Rauf Iþýldar, Aydemir Doðan birlikte Ýþçi Kredi Bankasý Müdürü Rifat Gönen’e giderek kollarý sývamasýný isterler. Rifat bey bir çýrpýda 65 Bin lira toplar. Ýlk önce takýmý çalýþtýracak Hocayý getirmekle baþlayacaklarýný, uygun olarak ta Turhal’da antrenörlük yapan Kayseri’li ve Eski Erciyesspor’lu oyuncularýndan Erdoðan Gürhan ile görüþmek için Rifat Gönen’den 15 Bin lira alarak Hocayý getirmeye giderler. Turhal’da bulamayýnca Ankara’ya geçerek Erdoðan Gürhan ile görüþme yaparlar ve 1500 TL ’ye Teknik Direktör olarak anlaþýrlar. Erdoðan Gürhan’ý alýp Kayseri’ye gelirler.
Þaban Cenkci, Rauf Iþýldar, M.Necdet Soner, Seyfi Gözübüyük, Aydemir Doðan, Þevki Karamete’den kurulu transfer komitesi sporcu aramaya çýkarlar. Kulübün iskeleti olan Erciyesspor’lu ve Sanayspor’lu sporcular yanýnda 4-5 lira transfer ücreti ile 15 sporcu alýnýr. Sporcularýn aylýklarýnýn ödenmesi içinde Þeker Fabrikasý 5 sporcuya, Sümer Fabrikasý 4 sporcuya ve Pancar Kooperatifi ise 2 sporcuya aylýklarýnýn ödenmesi için istihdam edilir. Ýlk futbolcu transferini ise Kaleci Muharrem ile yaptýlar. Kaleci Muharrem Kayserispor’un ilk transfer edilen futbolcusu olarak tarihi geçti. Daha sonra Yeþildirekspor’dan Oktay ve Zeki’yi transferleri gerçekleþti. Kayseri Demirspor’dan Ýsmet, Erciyesspor’dan Rahmetli Oktay Aktan (Ayný zamanda Kayserispor’un ilk Kaptaný oldu.) ve Mustafa transfer edildi. Kayseri Amatör Kümede oynayan bir çok futbolcu profesyonel yapýlarak Kayserispor’un Kadrosu oluþturulmuþ oldu. 1966-1967 sezonundu 2.Lig kýrmýzý grupta maçlarýna baþladý. Ýlk Maçý Kayseri’de Ankara Toprakspor ile oynadý. Bu maçý Yener’in 17.Dakikada attýðý gol ile 1-0 galip geldik. Bu gol Kayserispor’un ilk golü olarak tarihi geçti. Kayserispor ilk sezon þu 11 ile oynadý. 1- Muharrem, 2- Ýlhan, 3- Oktay, 4- Þevki, 5- Nejat, 6- Erdoðan, 7- Orhan 8- Yener, 9- Ýsmet, 10- Numan ve 11 Celal onbiri ile mücadele etti. Ýlk sezon olan 1966-1967 sezonunda 16 takýmlý ligde Kayserispor 30 Maçta 9 galibiyet, 9 Beraberlik ve 12 maðlubiyet aldý. 21 gole karþýlýk kalemizde 33 gol yedik. Toplamýþ olduðumuz 27 puan ile ligi 10.sýrada tamamladýk.
1972-1973 Sezonunda Trabzonspor’un önünde ligi Þampiyon tamamlayarak Türkiye 1.ligine çýktýk. 2 sezon ligde mücadele ettikten sonra 1974-1975 sezonunda ligi son sýrada tamamlayarak 2.Türkiye ligine düþtük. Ýleriki sezonlarda 1978-1979 sezonuna kadar 2.ligde baþa oynadýk. 1978-1979 sezonunda Gaziantepspor’un ardýnda ligi 2.sýrada bitirdik. Arjantinde 1978 Dünya Kupasý oynanmýþ ve yeni bir oyun düzeni ile mücüdele eden Hollanda’nýn TOTAL futbol denen oyun sistemini Kayserispor Teknik Direktörü Tamer Kaptan Kayserispor’da uyguladý. Ligin bitiminde 66 gol atarak Avrupa’nýn Liverpool’den sonra sezonun en fazla gol atan 2.takýmý olarak tarihe geçtik. Statü gereði Beyaz grup ikincisi olan Ankaragücü ile Ýzmir’de karþý karþýya gelmemiz gerekiyordu. TRT’nin Televizyondan Naklen yayýnladýð Ýzmir’deki bu maçý Kayserispor 3-0 kazanarak 2.defa 1.lige çýktýk. Yine ayný sezon Türkiye Kupasýnda Galatasaray ile eþleþtik. Çeyrek Finalde Ýstanbuldaki ilk maçý Yýlmaz Yavman’ýn 59.dakika attýðý gol ile 1-0 yendik. Galatasaray’lý yöneticiler bunun bir kaza olduðunu ve Kayserispor’u eleyeceklerini belirttiler. 2.maç ise 0-0 berabere bitti ve Kayserispor tarihinde ilk defa Türkiye Kupasýnda Yarý final oynadý. Yarý finalde Kayseri’de Adana Demirspor’a 2-0 yenildik. Ýkinci maç ise Adana’da 0-0 berabere bitti. 1978-1979 sezonu Kayserispor için çok önemli bir sezonda Tesisleþmeyi yapmýþ ve 1.ligde o tarihte Galatasaray, Fenerbahçe ve Beþiktaþ’ýn dahi tesisleri bulunmazken harika bir tesis kazandýrýlmýþtý. 1979-1980 sezonunda baþarýlý olamayarak 15.olarak yine küme düþtük.
1984-1985 sezonunda Konyaspor’un önünde tekrar 3.defa 1.lige þampiyon olarak çýktýk. Yine ayný hatalar yapýlmýþ ve yanlýþ transfer politikalarý ile 1985-1986 sezonunda son sýraya alarak küme düþtük. Yalnýz bu düþüþ gerçekten çok kötü günlerin geldiðinin habercisi idi. 1986-1987 sezonunda þampiyonluðu Adana Demirspor’a kaptýran Kayserispor kadroyu bozdu. Dönülmez bir hata ile karþý karþýya kaldý. 1987-1988 sezonunda ligi güç bela 7.sýrada tamamladý. Takým tamamen gençleþtirilmiþ ve tecrübesiz bir takým meydana gelmiþti. 1988-1989 sezonunda yine hatalar yapýldý. Geçen sezon ligi 7.sýrada bitiren takým daðýtýldý. Özkeþ ve Recep Aydýnspor’a Rýdvan Çeçen Kahramanmaraþspor’a gönderilmiþ. Tecrübeli olarak Kaptan Orhan Naci Akyüz ve Mustafa Dil kalmýþtý. Bir çok oyuncu ise baþka takýmlara gitmiþti. Bu sezon tam 8 hoca ile çalýþarak kýrýlmasý zor bir rekora imza attýk. Zamanýn Belediye Baþkaný Hüsamettin Çetinbulut’un Kayserispor’a uzak durmasý ve desteklememesi,beklenen sonu geciktirmedi. Ligi sonuncu sýrada yer alarak Kayseri için kara bir leke olarak 3.Türkiye ligine tarihinde ilk kez düþtük. 1989-90 sezonunda Gençlerbirliðinden Halil Ýbrahim Eren ve Hayrettin Altun transfer edildi. Buna raðmen Hatayspor’un þampiyon olduðu ligde 3.sýrayý aldýk. 1990-1991 sezonunda baþkanlýðý, Belediye Baþkaný Niyazi Bahçecioðlu geldi. Büyük destekler saðlayarak iyi bir ekip dizdi. Gençlerbirliðinden Þirin, Siirt Köy Hizmetlerinden Ayhan, Antalyaspor’dan eski Gençlerbirliðinde oynamýþ Ateþ Muammer, Sarýyerden Esat, Kýrýkkalespor’dan Mustafa Çapanoðlu, Kastamonuspor’dan Necip transfer edildi. Çok rahat bir þekilde Çubukspor’un önünde ligi Þampiyon olarak 2.Türkiye ligine çýktýk. 1991-1992 sezonunda Teknik Direktör olarak Nevzat Güzelýrmak ile anlaþýldý. Transferler ses getirmeye baþladý. Geçen sezon forma giyen Muammer ile anlaþýldý. Beþiktaþ’tan Milli Kaleci Fatih Uraz, Bursaspor’dan Beyhan Çalýþkan, Fenerbahçe’den Önder, Eskiþehirspor’dan Nasýr ve Metin gibi oyuncular transfer edildi. Sezon arasýnda kamp dönüþü gelen trafik kazasý haberi ile þehir adeta yýkýldý. Kayserispor Antrönerlerinden Metin Parlaroðlu, Metin ve Nasýr hayatlarýný kaybettiler. Bu oyuncularýn Yerine Galatasaray’dan Metin Yýldýz ve 2 oyuncu alýndý. Petrolofisi ile yapýlan þampiyonluk mücadelesinde tarihi bir puan farký ile Þampiyon olarak Türkiye 1. ligine 4.defa çýktýk. Bu sefer hata yapýlmamalý idi. 1992-93 sezonunu 12., 1993-94 sezonunu 12. 1994-1995 sezonunu 11.olarak tamamladýk. 1995-1996 sezonunu 17.sýrada tamamlayarak küme düþtük. Kadro daðýtýlmadý ve rahat bir þekilde Samet Aybaba yönetimindeki takým, grubunda 1.olarak Yükselme grubuna kaldý. Karabükspor’un ardýndan 2.olarak tekrar 1.lige 5.yükseldik. 1997-98 sezonunda yine yanlýþ transfer politikasý ile ayný hatalar yapýldý. Sezona çok iyi baþlayan ekibimiz sonraki haftalarda þike maçlarýnýn hortlamasý ile bir anda 16.olarak 38 puanla averajla küme düþtük.
1998-1999 sezonunda Yükselme Grubu 4.sü ve Antalya’daki maçlarda Y.Yozgatspor’a 1-0 yenilerek elendik. 1999-2000 sezonunda ise Yükselme grubuna çýktýk. Ama bu sefer 9.sýrada kaldýk. 2000-2001 sezonunda ise yükselme grubunda bile çýkamadýk. Klasman grubu 1.olarak Antalya’daki maçlara katýldý. Malatyaspor’a 1-0 yenilerek yarý finalde elendik. 2001-2002 seonunda liglerin statüsü deðiþti ve 20 takýmlý 2.Lig A Kategorisi oluþturuldu. Bu ligi Kayserispor 9.sýrada tamamladý. 2002-2003 sezonuna büyük umutlar ile baþlayan Kayserispor Teknik Direktör olarak Celal Kýbrýzlý ile sezona girdi. Rize Maçýna kadar iyi götüren hoca Ardý ardýna maðlubiyetler sonunda görevine son verildi. Yerine getirilen Reha Kapsal ile takým biraz toparlanýr gibi olsada. Mersin ve Erzurum maðlubiyetleri Kayserispor’u hedefinden saptýrdý. Sakaryaspor ve Rize beraberliði ile þampiyonluk zora sokuldu. Rize maçýndan sonra 3 maç saha kapatýlmasý neticesinde Reha Kapsal’ýn görevine son verildi. Yerine getirilen Mustafa Çapanoðlu son kurtarýcý olarak baþarýlý olamadý. Son 6 maçta 18 puan toplamasý gereken Kayserispor 13 puan topladý ve ligi 59 puan ile 5.sýrada tamamladý. Sezon sonunda Çapanoðlu ile yollarýný ayýrdý.
2003-2004 sezonuna Kayserispor Önce Yönetime Recep Mamur baþkanlýða geldi. Yeni hoca olarak Levent Eriþ 2003-2004 sezonu için anlaþtý. 2003-2004 Sezonuna büyük ümitler ile giren Kayserispor yine ayný hüsraný yaþadý. Yanlýþ hoca tercihi yalnýþ futbolcu transferleri. Yine en kolayý seçildi ve bir çok oyuncu gönderildi. Levent Hocanýn yerine Eski Fenerbahçeli Oðuz Çetin Kayserispor ile anlaþtý. 5-6 transfer ile ikinci sezona baþlayan Kayserispor iyi gitmesine raðmen ligin geresinde kaldýðý için baþarýya ulaþamadý ve ligi 55 Puan toplayarak 6.sýrada tamamladý. Oðuz Çetin ile sezon sonunda yollarýný ayýrýrken. Recep Mamur ve yönedim kurulu istifa etti.
2004-2005 Sezonunda ise Yapýlan genel kurul ile Kayserispor ismini Erciyesspor olarak deðiþtirdi. Kayseri'de önemli olanýn takým deðil Kayserispor ismi olduðu ve bu yüzden Erciyesspor'un yerine Kayserispor ismi ile devam edilmesine karar verildi.
Baþkan olarak Recep Mamur seçildi. Hoca olarakta Hüsnü Özkara getirildi. Hüsnü Özkara ile 7 haftada 2 puan topladý ve bu hoca ile yollar ayrýldý. Hikmet Karaman'ýn göreve gelmesi ile Kayserispor büyük bir çýkýþ yaptý lig sonunda Kayserispor ligde kalmayý baþardý.
2005-2006 Sezonu. Recep Mamur ve ekibi göreve devam kararý aldý. Hoca olarak ise Ertuðrul Saðlam getirildi. Kayserispor bu sezonda buyuk bir basarýya imza atarak ligi 5. bitirdi ve intertoto kupasýnda ülkemizi temsil etmeye hak kazandý. Sýrasýyla Sopron Larissa ve Tiran'ý eleyen Kayserispor uefa kupasý 1.turuna yükseldi rakibi az alkmaara orada yuksek mucadeleye karsýn 3-2 yenilen ekip kayserideki macta 1-1 berabere kalmasýna raðmen uefa kupasýndan elendi. Su andada turkýye super liginde ust sýralarý parselleyen kayserispor yoluna devam etmektedir.

Bursaspor Kulübünü Tanýyalým
Bursaspor Kulübü 01-06-1963 tarihinde resmen kuruldu.
Bursaspor 5 amatör kulübün birleþmesi ile kuruldu.Bu takýmlar

Acarspor, Pýnarspor, Çelikspor, Ýstiklal, Akýnspor

Beþ kulüp altmýþ bin lirasý nakit kýrk bin lirasý teminat mektubu þeklinde olmak üzere yüz bin lira tutarýnda taahhütte bulunmuþlar.

03-06-2003 tarihinde Federasyon Baþkaný Bursasporun ikinci milli lige alýndýðýný açýkladý. Bursaspor müteþebbis heyeti ilk toplantýsýný yapmýþ ve müteþebbis heyet baþkanlýðýna

Çelikspor Kulübü Baþkaný Salih Kiracýbaþý ittifakla seçilmiþtir. Bursaspor Yeþil Beyaz renkleri taþýmasý ittifakla kabul edilmiþtir.Formanýn göðüs kýsmýnda beþ kulübün renklerini belirten beþ yýldýz bulunacaðý kararlaþtýrýlmýþtýr.

ÝLKLER
Kuruluþundan sonra 2. Milli Lig ile birlikte Anadolu futboluna renk ve güç katan Bursaspor'da acý tatlý bir çok olay yaþanmýþtýr. Bu olaylar içinde ÝLK'lerin ayrý bir önemi vardýr. Bursaspor'un ilk baþkaný Salih Kiracýbaþý, ilk umumi kaptaný Hüseyin Saitoðlu, ilk antrenörü Muhtar Tucaltan'dýr. 1963'te beþ kulübün birleþmesi ile kurulan Bursaspor, o yýlýn yaz aylarýnda yaptýðý hazýrlýk maçlarýnda çok kötü futbol ile çok kötü sonuçlar alýnca zihinlerde " Acaba beþ güzide kulübümüze yazýk mý ettik? " sorusu yer almýþtýr. Bursaspor 2.Lig'de ilk resmi maçýný 21 Eylül 1963'te Ýzmir Alsancak Stadý'nda Ýzmir Demirspor ile oynamýþ ve 1-0 maðlup olmuþtur.




ÝLK YABANCI TEKNÝK DÝREKTOR TOMA KALOPEROVÝÇ.



Avrupa'ya ilk çýkýþ ve Avrupa Kupa Galiplerinde ilk büyük zaferler 74-75 sezonunda yaþanmýþtýr. Bundan bir sezon önce Türkiye Kupasý yarý finalinde Bursaspor, Beþiktaþ'ý Ýstanbul'da K.Ýsmail'in golü ile 1-0 yenerek finale kalmýþ ve son maçta Fenerbahçe'ye farklý yenilerek kupayý kaybetmesine raðmen rakibinin lig þampiyonluðu nedeni ile Türkiye'yi temsil etme hakkýný elde etmiþtir. Böylece Tirilye'li K. Ýsmail Bursaspor'a ilk defa Avrupa kapýlarýný açan futbolcu olmuþtur. O günlerde teknik adam Mustafa Ertan idi. Bursaspor, Avrupa Kupa Galiplerinde ilk maçýný 1974'de Bursa'da Ýrlanda'nýn Fin Harps takýmý ile yaptý. Göðsüne ilk defa ay-yýldýz takan yeþil-beyazlýlar Ali, Turan (2) ve Sinan'ýn golleri ile rakibini 4-2 yenerken Kupa Galiplerinde ilk maçta ilk galibiyeti elde etmiþ oldular. Bu arada Ali, Bursaspor'un Avrupa Kupalarýnda ilk golünü atan futbolcusu oluyordu.




KUPA BÝZÝM (1985 / 1986).



Cavit Çaðlar'ýn baþkan, Toma Kaloperoviç'in teknik adam olarak görev yaptýðýbu sezonda finali Bursa'da 28 Mayýs 1986'da Altay ile oynayan Bursaspor rahmetli Tulipan ve Beyhan'ýn golleri ile 2-0 galip geldi. Bursa'ya ilk kupayý kazandýran kadro ise þöyleydi : Eser, Taygun, Kerekes, Erdinç, Salih, Sedat 3, Beyhan, Yalçýn, Hamit, Kadir, Tulipan, B.Taner, Gürsel.




AY-YILDIZLI ÝLK FORMAYI GÝYEN KADRO.



Selahattin Kaya'nýn baþkan, Abdullah Gegiç'in teknik adam olarak görev yaptýðý Bursaspor'da Avrupa Kupalarýnda mücadeleye çýkan kadroda þu futbolcular vardý: Rasim, Kemal, Ýhsan, Gürol, Orhan, Vahit, Çeki, Sinan, Sedat 2, K.Ýsmail, Ali, Turan. Bursaspor ikinci turda Ýskoçya'nýn ünlü Dundee United takýmýný 0-0 ve 1-0'lýk sonuçlarla eleyerek Bursa ve Türkiye'yi sevinç gözyaþlarýna boðdu. Vahit'in Bursa'daki maçta attýðý gol, Bursaspor tarihinin en büyük ve muhteþem golüydü. Üçüncü turda Dinamo Kiev'e yenilen ve elenen Bursaspor Kupa Galipleri'nde 5. olurken tarihinde ilk defa Avrupa Þampiyonu ile oynamýþtý. Birinci Türkiye Liginde en iyi derece 79/80 sezonunda alýndý. Beþiktaþ ve Galatasaray'ýn alt sýralarda yer aldýðý bu sezonu yeþil-beyazlýlar dördüncü sýrada bitirdi. Dönemin baþkaný Süleyman Kurtçu, teknik adam ise Muhtar Tucaltan idi. Birinci ligde ilk küme düþüþ, 1986'da oldu. Bursaspor, Kupa Þampiyonluðunu elde ettiðinden statü gereði 2. Lige gitmekten kurtuldu. Ancak 1 sezon sonra 1987'de yine düþtü. Puan savaþýný kaybeden Bursaspor'da Kadri Þankaya baþkan, Ömeragiç teknik adam olarak görev yapýyordu. Bu defa kaçýþ yoktu ve Bursaspor resmen 2. Ligdeydi. 1987-88 sezonunda, yani 2. Lige Orhan Özselek baþkanlýðýnda, Nevzat Güzelýrmak yönetiminde girdik. Özselek, Baþkanlýða seçilen ilk futbolcuydu.




ÝLK FUTBOLCU BAÞKAN ORHAN ÖZSELEK.



Özselek yönetiminin ilk icraatý ise mahkeme kararý ile ligleri durdurmak ve Bursaspor'u tekrar 1. Lige çýkarmak oldu. 2. ligde tek maçlýk misafirlik yaþayan Bursaspor, bu defa puan deðil, hukuk savaþý ile 1. Ligdeydi. Bursaspor'un Milli Takýma çaðrýlan ilk futbolcusu Mesut Þen olmuþtur. 1965-66 sezonunda yeþil-beyazlýlar 2. Ligde iken Milli Takýma yükselme baþarýsý gösteren efsane futbolcu Mesut Þen, 1962 yýlýnda Galatasaray genç takýmýndan, Akýnspor'a 50 Liraya transfer olmuþtur. 1963 yýlýndaki birleþmeden sonra Bursaspor formasý giymeye baþlayan Mesut, arka arkaya 7 rakip oyuncuya çalým atýp gole ulaþan, Türkiye'nin tek saðaçýðý idi. Ýlkler arasýnda en büyük gurur tablosunu oluþturan isim ise Kaptan Sedat 3'tür. 33 kez A, 1 kez Ümit Milli takýmda yer alan Sedat3 bu konuda Bursa'nýn ilk rekorunu kýrarken, 1985 yýlýnda Ýngiltere milli maçýnda " futbolun kabesi " olarak kabul edilen Wembley Stadýnda Türk Milli Takýmýnýn baþýnda kaptan olarak sahaya çýkýyordu. Bu olay bir Bursalý futbolcu olarak belkide ilk ve son defa yaþanan tarihi bir olaydýr.




BURSASPORUM ÝLK MÝLLÝ TAKIM KAPTANI SEDAT 3.



Bursa'da ilk gol kralý Bahtiyar olmuþtur. 79/80 sezonunda 12 golle Altaylý B. Mustafa ile gol krallýðýný paylaþan Bahtiyar'ýn bu ünvanýna 2000-2001 sezonunda Okan Yýlmaz 23 golle gol kralý olarak eriþti.




ÝLK GOL KRALI BAHTÝYAR'IN TRANSFERÝ.



Üç büyüklere karþý ilk defa fark atma sevinci 1980-1981 sezonunda yaþanmýþ ve Bursaspor Bursa'da Beþiktaþ'ý 5-0 yenerek hezimete uðratmýþtýr. Ýlkler olaylarýnýn en ilginç olaný ise 1974 yýlýnda meydana geldi. Bursaspor'un en baþarýlý kalecilerinden Osman Uçaner, Kýbrýs Barýþ Harekatý sýrasýnda Rumlara esir düþtü. Ancak, daha sonra kurtularak tekrar kaleye geçti. Osman, esir düþen ilk ve belki de son futbolcuydu. Bugün Türkiye'nin sayýlý Tesislerinden biri olan Bursaspor Vakýfköy tesislerinin ilk temeli 1976'da Baþkan Mümin Gençoðlu'nun döneminde atýldý. Daha sonra bölümler halinde geliþen bu tesis, Bursaspor'a saðlam bir altyapý da kazandýrdý. Ýlk Kulüp Müdürü olan Mustafa Balcý 22 sene bu görevi sürdürdü. Balcý, görünmeyen güç olarak Bursaspor'a büyük hizmetler veren isimlerden biridir. Bursaspor'da görev yapan yönetici ve teknik adamlar arasýnda ilk rekorlarý kýran Cavit Çaðlar ve Muhtar Tucaltan'dýr. Çaðlar 10 yýl yönetimlerde genel kaptanlýk ve Baþkanlýk yapmýþtýr.
Tucaltan ise 8 sezon tek baþýna, iki sezon ikili olarak teknik adam görevi ile yeþil-beyazlý kulübe hizmette bulunmuþtur. 1986 sezonu sonunda Bursaspor ilk kez Cumhurbaþkanlýðý Kupasý maçý oynadý. Beþiktaþý uzatmada 2-1 yenilen yeþi-beyazlýlar ikincilik þilti ile yetindi. Baþbakanlýk Kupasý için ilk kez oynayan Bursaspor, 1971'de Fenerbahçe'yi 1-0 yenerek bu kupayý müzesine götürdü. Ayný kupa için 1974'de Beþiktaþ ile ikinci mücadelesini yaptý. Ancak bu maçý 3-2 kaybetti. Üç büyüklere karþý ilk defa kesin üstünlük, 1994-95 sezonunda saðlandý. Üç büyüklere yenilmeyen Bursaspor 6 maçta rakiplerinden 10 puan aldý.